BIMANEESCHE SPRAAKKUNST. 139 



zijn; Ijaü, Mal. suka: waü en lowa, kunnen, in staat zijn, gevolgd worden 

 door het verbale subst. van een transitief werkwoord, zij ten opzichte van 

 ndai met het volgend verbaal subst. als één geheel beschouwd worden en 

 in het passief kunnen gebezigd worden, bijv. huri-mu mpa ndai tjoro-mu 

 bore, lantangga-mu mpa ndai ngawa-mu ure, uwe huid slechts «wordt door 

 u geveinsd het inwrijven" (veinst gij in te wrijven, vgl. § 170), uw voorhoofd 

 » wordt door u gewild het besmeeren" (wilt gij besmeeren, 104. 15 — 16); 

 nae-na hadju ede wati-da ndai ivaü-ta nuntii, de grootte van dien boom is 

 niet om «door ons gekend te worden het verhalen" (kunnen wij niet verhalen, 

 (91.28); pahu-na wati ndai lowa weya-ta sune kai matanfu, hun uiterlijk kunnen 

 wij niet met zekerheid beschrijven (91.22); indo hapo mandai tjaü-na ngdha 

 tolu mbuwa ede sangi-sangi mpa mbeè, dat nu, waarvan deze drie houden 

 om te eten, zijn steeds geiten (97,37). Ditzelfde komt ook nog wel bij 

 andere werkwoorden voor, men zie in het eerste voorbeeld tjoro, zoo ook bij lao 

 (gaan) of mai (komen), indien zij door een verbaal subst. van transitieve 

 beleekenis gevolgd worden, doch van deze woorden moet hel eerste, en kunnen 

 de laatste in elk geval eene samenstelling met het volgende verbaal subst. 

 vormen, de bovengenoemde evenwel slechts bij het gebruik van den actieven 

 en passieven vorm met ndai en bij de actieve en passieve deelwoorden van 

 het imperfectum en van het perfectum; vgl. ook de voorbeelden sub § 62 

 en § 66. Zie voorts § 170. Wanneer bij actieve constructie het verbale 

 subst. na deze woorden een persoonlijk voornaamw. tot direct object heeft, 

 dan wordt dit meestal in verkorten vorm achter het eerste werkwoord 

 geplaatst: ai ake wati-da wdra-na doü ndai mangawa-rnu horu, nu is er 

 niemand, die u wil helpen (88.14 v. o.); wati-da wdra-na doü mangawa-na 

 kantjatja, niemand wil zich over het (land) ontfermen (96.57, kantjatja is 

 in het Bim. transitief). Ook vindt men het voornaamwoord wel tweemaal: 

 nira-pu ai ake köne mbeê-mbeè mawaü-mu aka ro kampula nggömi, maar 

 nu kan zelfs iets als eene geit u bedriegen en dom maken (38.8), en ook 

 zoo het verkorte voornw. van den derden persoon, pleonastisch na het eerste 

 werkwoord gebezigd; ai-na-li mpara nggdhi wdli bune santika nahu matoi ake 

 neè mawaü-na ao matja ede, hoeveel te minder kan ik, die klein ben, den 

 tijger weerstaan (37.16). 



Omtrent de beteekenis der vormen is nog op te merken, dat, waar de 

 vorm met ndai optreedt voor het deelwoord, dus als praedicaat, subject, enz. 

 deze vorm wel eens gebezigd wordt, niettegenstaande de zin een vorm van 

 het perfectum eischt, evenals dat bij de deelwoorden het geval is, vgl. § 51. 

 Voorb. tjoü marakara-na bunga ake? Ndai-ku makara-na bunga ake, wie heeft 

 deze bloemen tol een krans gevlochten ? Ik zelve heb ze gevlochten (72,5 — 4, 

 makara-na voor marakara-na) ; kapa au mamai ake, wat voor een schip is 

 hier gekomen? (71.5, mamai voor maramai); bune santika sdhe-ta, wai-e, 

 na-waü mpudu mpoi, wdra mpara ndai sambele ngdha-na, wdra mpa ndai 



