BIMANEESCHE SPRAAKKUNST. 141 



om een huis gereed te maken »om Ie zijn eene plaats voor den zieken vorst" 

 (tot plaats of verblijf voor den zieken vorst, 59.18 — 19); na-nggdhi-ku ba doü 

 aka-n ede: ila ruma-ku mangupa (Juta) doü maluwa ndai tjoi waa ita ruma-ku, 

 de man van zoo even zeide: Uwe Majesteit zoekt hoofden van oude lieden, 

 tot huwelijksgifl van Uwe Majesteit (26.18 — 19); ku-sodi-ra siwe doü manlau 

 ro wdra ndai wei-ku, ik zal eene vrouw, en wel eene rijke vragen tot mijne 

 vrouw, (80.6 en 5 v. o.) ; na-waü-ra ambi mena naraka ndai hidi-na, (de 

 afdeelingen) der hel zijn gereed om hunne plaats te zijn (86.14). Vgl. § 90 — 92. 

 Men kan evenwel bij deze laalsle voorbeelden het subst. ook zonder ndai 

 bezigen: lao waa weya-pu peda sangadji kai nahu tanda-na wali-du ndai hade, 

 gaat mijn vorstelijk zwaard brengen (tot) teeken (in plaats van : ndai tanda-na) 

 »van zijn niet zijn om gedood te worden" (dat hij niet gedood zal of moet 



worden, (19.55). Ku-dödo wali weya-ku ndru wdli mori-na nae 



kuwasa-na, wdra-ka ndai ruma ndende ba ana möne, ruma ndaka ba ana siwe 



sa-ntoi-ntoi duniya, wij vragen voorts voor hem, dat hij lang moge leven 



dat zijne macht groot zij, »opdat hij zij om te zijn een langdurende vorst 

 voor de zonen, een voortdurende vorst voor de dochteren" (opdat hij moge 

 strekken tot een steeds voortbestaand vorst voor onze zonen en dochters), 

 zoo lang de wereld zal bestaan (16. 17 en 18, vgl. § 95). Köne-pu bada 

 ro gadja ro baruwa manae ro madèse, mapalu ndai bae-na ba maf ja, wati disa-na 

 horu, zelfs de neushoorn en de olifant en de beer, die groot zijn en voor 

 wie het passend is om tegenstanders van den tijger te zijn, durven (u) niet 

 helpen (57.15 — 16). Vgl. § 94. Sa-mpuru duwa hidi wali ndai hidi-na ba 

 ruma-ta, twaalf plaatsen »zijn niet om de plaats te zijn" (zijn niet bestemd 

 tot plaats) van onzen Heer (92.52). Vgl. § 95. Na-ndawi-ku ndai saninu ba 

 doü labo-mu, uwe volgelingen zullen dit (nam.: deze wijze van handelen) 

 tot spiegel maken (uwe volgelingen zullen zich daaraan spiegelen, 15.6); 

 ndawi-ku ndai ada taho, gij maakt (of men make) ze tot goede onderdanen 

 (15.21), ('ilmu) mandai ndawi ndai bente ro kola, tjiri ro kula, de wetenschap 

 om gemaakt te worden (welke hij bestemd om te maken) tot versterking 

 en vesting, dorenhaag en beschutting, (97.22); kapo mandede ede ndai weha-la 

 mandai dalil, wat zoodanig is nu, moeten zij nemen tot gids (97.15). In 

 de Bim. uitdrukking voor »tot voorbeeld nemen" pleegt men ndai niet te 

 gebruiken, men zegt eenvoudig: weha ntewi, vgl. 95.5; 25.24; enz.; kapo 

 öne-na ba takbir ede ndai padjana mataho tarowa dei rade, de takbir is nuttig 

 om te zijn tot eene lamp met een helder licht in het graf (de takbir strekt 

 tot eene lamp met een helder licht in het graf; 11.59); öne-na dei ade rade 

 mandai dipi ro nepi, in het graf strekt het tot mat en matras (95.9) : mandai 

 songko ro badju, saraü ro padju öne-na, om te zijn tot hoofddeksel en baadje, 

 tot zonnehoed en zonnescherm is het nuttig (95.26); sareè-pu na-lao ( ! ) 



(') Vergelijk hierbij eene Bugineesche uitdrukking als: lao-ata, slaaf zijn, bijv. in deel I van de Boeg. Chestomathie 

 van Matthes, pag. 498. 



