142 BIMANEESCHE SPRAAKKUNST. 



kimpidi ndai tal doü, laat hen gaan om te zijn de uitwerpselen der raenschen, 

 (laat hen zijn het uitvaagsel der menschen, 99.6); ba supu sama malao ndai 

 ruu-na, om reden van het gelijk zijn van dat, wat ging als hun lot (dewijl 

 hun lot gelijk was, 66.59, vgl. hoven § 109 Aanm.). Vgl. § 96. Doü 

 ra-kadale-mu ndai lawili-na, door u uitverkoren lieden » (zijn) om het centrum 

 te zijn", (moeten het centrum der slagorde zijn, 12.2. v. o.); doü mböto ede 

 ndai wale-mu, de menigte moet uwe kracht zijn, (15.8); Ruma-ku Bitjdra nde 

 lodja-na malembo, danda-na matenggo, samparadja-na matjiya, onze heer de 

 rijksbestierder »is om te zijn" (moet zijn) zijn breed zeil, zijn stevige 

 ankerketting, zijn sterk anker (16.6); Ompu-ku Djena luma, Djena möne 

 ndai parabo-na mabou-ra longko, peti-na matjiya-ra kuntji ba sdra dana Mbödjo, 

 onze grootvaders (d. i. hoofden), de Djena Luma, en de Djena móne moeten 

 zijn de kist met een nieuw deksel, de kist met een stevig slot, volgens de 



hadat van Bima (16.12); indo kapo sumpu awa-na ba naraka mandai 



hidi-na ba doü daa mantiri parèsa, het onderste uiteinde der hel is 



bestemd tot plaats voor hen, die eene rechtszaak niet juist onderzocht hebben 

 (87.17 — 24); nahu ake-ra ndai tjèpe-na, ik zal zijn opvolger zijn (70.58) ; ake 

 mandai loi-na. dit is het geneesmiddel er van, dat strekt tot geneesmiddel 

 er van (5.52); hadju mandubu waü mandai balata, hout, wat reeds van den 

 beginne door de wormen aangetast is, strekt tot stutten (102.10). Vgl. 

 § 98, 102. Ndai ada ruma-la-ku, zij moeten onderdanen van den vorst zijn 

 (VIII); ndai nt.au ruma-la-ku, zij moeten eigendom van den vorst zijn (VIII, 

 vgl. Aant. bij de teksten, pag. 117). vgl. § 97 en 100. Nira.-pu ndai qiblat-na 

 masa-ngganga ro salaka, tjandu ro afio, wat hun voorts tot qiblat strekt is 

 goud en zilver, extract van gekookte opium en opium (98.5); ndai ntjai-na 

 mpa rawi manusiya ro rawi mbai, dat, wat Hem tot weg strekte, waren de 

 handelingen der menschen en van den kaaiman (58.57); ndai parange-na ba 

 doü munafiq ro fdsiq ede, au-du raa wuwa nggdhi-na doü ma'dlim, na-iha 

 kai-ku ade, wat betreft den aard van de huichelaars en slechten, wal ook 

 de wijzen gezegd hebben, zij bedroeven er zich over (85.29). Vgl. § 106. 

 Sa-mena-na nljöki pala wdra mena mandai hidi, (van) alle kwellingen is iets 

 wat tot plaats strekt, (voor alle kwellingen is eene plaats bereid, 87.14). 

 Vgl. § 108. Sangadja-ku ndai ruku', doen met opzet dat, wat de ruku' is 

 (de buiging des lichaams met opzet doen plaats hebben, 12.22); ede-o ampo 

 kabae weya-ku mandai rawi-na ro ndai sdra-na ba ada di ruma-na, dan moet 

 gij goed voor hen vaststellen wat het werk en wat de gewoonten zijn van 

 onderdanen ten opzichte van den vorst (15.28). Vgl. § 107. 



Vooral uit de laatste voorbeelden, waarin ndai met volgend subst. als 

 subject, enz. optreedt, blijkt, dat ook de vorm ndai met volgend subst., wat 

 de beteekenis betreft, nu als één geheel opgevat moet worden, evenals dat 

 het geval is, indien het door een verbaal woord gevolgd wordt; al kunnen 

 wij het ook dikwijls door een afzonderlijk woord vertalen, vormelijk blijven 



