BIMANEESCHE SPRAAKKUNST. 143 



het evenwel altijd twee afzonderlijke woerden, zoodat men in plaats van ndai 

 steeds naar willekeur mandai kan bezigen (vgl. boven § 86), en het subst. 

 sleeds eene bepaling kan verkrijgen. Omtrent den vorm is nog op te merken, 

 dat de genitivus van een subst., dal na het op ndai volgend subst. staat, dikwijls 

 behalve door den verkorten vorm van hel pers. voornw. van den derden persoon 

 nog door de praepositie ba uitgedrukt wordt (vgl. § 187, 188) of ook wel 

 alleen door ba. Voorts kan ndai dikwijls betrekking hebben op meerdere 



op elkander volgende substantieven. 



Aanm. Wanneer de nominale vorm van een werkwoord, tevens in gebruik is als een eigenlijk subst. 



met actieve beteekenis, bezigt men wel eens na ndai dit subst. in plaats van den verbalen 



vorm met ma, bijv. nahu ndai tjèpe-mu panta iveya hata-m ake, ik zal uw vervanger zijn 



in het zetten van deze laag (voor: nahu ndaimatjèpe-tnu, enz., 25.40, vgl. 22 33). Is de nominale 



vorm tevens in gebruik als subst. met passieve beteekenis als bijv. nggdhi, »het spreken" en 



ook «gezegde, woord" dan zijn natuurlijk de passieve constructie met ndai en die van ndai 



met volgend subst. vormelijk niet te onderscheiden, evenmin als de passieve vorm met weglating 



van ndai van het eigenlijke subst. Rawi, dat afzonderlijk nooit als werkwoord voorkomt (ten 



minste in de tegenwoordige taal), maar steeds een subst. is, met de beteekenis van: «werk. 



daad, handelwijze", wordt na ndai zeer dikwijls voor karawi gebezigd, als in: sa-mena-na 



mandai rawi, al wat te doen is, (87.32) ; mahardm {ndai) rawi, wat verboden is om te doen 



(96.2); enz. Oorspronkelijk moet rawi wel verbale beteekenis gehad hebben; ndai rawi is 



daarom hierboven als ndai, gevolgd door een verbaal subst., behandeld geworden. Hetzelfde 



is op te merken omtrent raa-rawi. 



§ 113. Ndai gevolgd door een subst. kan ook, attributief gebezigd, eenvoudig 



beteekenen: »zijn dat, wat het subst. voorstelt" zonder tevens de noodzakelijkheid 



of het bestemd zijn, uit te drukken, zoo het subst. een persoon voorstelt, 



bijv, nii kai-ku ade sa-mena-na doü ndai bae ntjau-na ruma Allah ta'dla, haten 



alle menschen, die vijanden zijn van God den Heer (9.22. v. o.); doü ndai 



punggawa, de man (hij) die opperbevelhebber is, ku-sakasi-ku nabi Muhammad 



ede ndai kakai-na ba Allah ta'dla, ik getuig den profeet M. den gezant Gods 



te zijn (ik getuig, dat de profeet M. de gezant Gods is, (7.92 — 8.1; voor de 



constructie, vgl. § 247). 



§ 114. In een der in de teksten opgenomen geschriften (N°. V) wordt in plaats 



van ndai of nee steeds ndadi gebezigd, bijv. wati pöda-pöda lowa-na waa wuwa 



nggdhi ntjundu ro löo ba doü makalai, malai-na-sa galara ndadi mawaa-na, 



het kan volstrekt niet dat een ander eene aanklacht inbrengt, maar het 



dorpshoofd is het, die de aanklacht inbrengt, (14.18. v. o.); indo kapo na-raho 



kangampu siya mantjara ede bune santika raa-ngina kai-la makai kaleli sa-buwa 



ro afu-na, ede mandadi waa ntjore ro waa sama-na, voorts dan 



vrage de schuldige om vergiffenis, volgens onze gewoonte met een stuk 

 gambir en de (daarbij behoorende kalk), dit is door hem in tegen- 

 woordigheid van velen (in optocht) en gezamenlijk te brengen (15.10 — 13); 

 ritu galara nggdra wdra-sa doü ndadi bitjdra ro paraèsa-na, enz., de winst 

 (het honorarium) van het dorpshoofd, indien er iemand is, over wien hij 

 recht spreekt, is enz. (15.17); nggdra na-made-sa ro na-iha-sa ndadi da lowa 

 weya-na kani, indien het sterft of bedorven wordt, zoodat het niet meer door 



