BIMANEESCHE SPRAAKKUNT. ij>9 



meer de beteekenis van oorsprong heeft: dit is de oorsprong van het ontstaan 

 van vampyrs. 



Het subst. met kai wordt voorts gebezigd na ndadt 'au. Letterlijk beteekent 

 ndadi au: worden of strekken lot iets, wat ook (au staat hier voor au-au 

 of au-du), bijv. indo ndadi au- ku isi köroma, niet strekken tot iets van mij 

 dadelpitten (ik heb niets aan dadelpitten, 24.15). De uitdrukking wordt 

 evenwel ook vragend gebezigd in de beteekenis: strekt tot wat, waartoe? 

 en evenals voor bau, waarom, wordt er dan nog soms de praepositie ba 

 voor geplaatst : ba ndadi au-mu tveha kai-mu wunta ro ivolo, waartoe neemt 

 gij wol? (34.28); ndai au-mu kalondo kai-mu ivadu riha doü ake, waartoe 

 brengt gij die steenen uit de keuken van dien man beneden? (35.38, men 

 merke op dat ndadi hier tot ndai geworden is, vgl. de Aanm na § 114). 

 Wanneer op ndadi au geen werkwoord volgt, wordt de uitdrukking zelve 

 soms met kat samengesteld: ndadi au kai-mu wadu riha ake, waartoe zijn u 

 (wat hebt Ie maken met) deze steenen uit de keuken? (34.26). Waarschijnlijk 

 is dit zoo te verklaren, dat hier een woord, dat naar de oorzaak vraagt, 

 verzwegen is, zoodat de beteekenis letterlijk zou zijn: wat is de reden, 

 dat u tot iets dient, enz. Nu evenwel is hai met deze uitdrukking tot één 

 geheel samengegroeid, zoodat er wederom de praepositie ba voorgeplaatst 

 kan worden: ba ndadi kai-mu wunta ro ivolo, wat doet gij met wol? (54.7). 



Het verzwijgen van een woord, dat naar de oorzaak vraagt of die 

 uitdrukt, wat zoo even als verklaring van den vorm ndadi au kai gegeven 

 is, komt in de taal meer voor, bijv. bakai mena-ku sdhe-mu, nee da wdra 

 kai, èda-ku, köne sa-buwa, waar zijn al uwe buffels, dat er niet één is, naar 

 ik zie (wat is de reden dat er niet één is? 50.7 — 8); sdhe pasaka nggömi- 

 ro nee lao landa mena kai-mu, zijn het door u geërfde buffels, dat gij ze 

 allen zij t gaan verkoopen ? (reden waarom gij ze allen zijt gaan verkoopen, 

 50.10): kombi wdra lalehe rasa ro dana-ta, neè karente mena kai Jonde di 

 möti ake, wellicht is er eene ramp van ons land (heeft eene ramp ons land 

 getroffen), dat (reden, waarom) al deze zeevisschen bovenkomen (20.11): au 

 rawi ro nggdhi, neè da wontu nlene kai-na kali ede, wat zou (de kali) doen 

 of spreken, dat (reden, waarom) hij toch niet te voorschijn komt (47.20); 

 pasöle mabune nggömi ede, neè boru kampoi kai-mu gendi mada-mu sa-bae, 

 wat een pronker zijt gij, dat (reden, waarom) gij uwe eene wenkbrauw 

 geheel afgeschoren hebt, (49.28). 



Op te merken is nog, dat het oorspronkelijke Bimaneesche woord voor 

 oorzaak: supu, behalve wanneer het na au of ba bau geplaatst is, steeds met 

 een eenvoudig verbaal subst. geconstrueerd wordt, nooit met een subst. met 

 kai: supu da ngawa-ku ntau wei, de reden » van mijn niet willen trouwen" 

 (dat ik niet wil trouwen, 42.6) ; ba supu inga-mu ro sandaka-mu, de oorzaak 

 van uw helpen en bewaken (9.10); ba supu da weha-na madju, omdat hij 

 de herten niet medegebracht had (18.20). 



