MMANEESCHE SPRAAKKUNST 163 



verbale subst. met kai: bakai itji isi köroma ede? Nde nggdhi kai ba ma-na 

 ana doü döho ede, enz., waar zijn die dadel pitl en? Daarop zeide de moeder 

 der kinderen, enz, (24.25); ntika na-èda mpara wei-na ede wungananyi bonlo 

 weki-n, ndai nggdhi kai ruma-t, enz., toen de vorst zijne vrouw zag, die 

 weende en zich in haar sarong gehuld had, zeide hij, enz. (25.26—27); 

 sodi kai ba ina-na: bè-tji ula ra-waa-mu, Dadiu-e?. Ntiambe kai ba la Dadju : 

 wati wdra-na uta, de moeder vroeg, waar zijn de visschen, welke gij medebrachl, 

 Dadju? Dadju antwoordde: er waren geen visschen (18.7); ede-ra lao sama 

 kai duwa-na ede di palando. Nggdhi kai ba palando, enz., vervolgens gingen 

 zij beiden gezamenlijk naar het dwerghert; toen zeide het dwerghert 

 (20.24 — 25); mandinga labo na-donggo-du kamdla Maharadja Kurma maramabu 

 di ai ra-lópa ro djagu-na di ade lewi. Ao kai ba Maharadja Kurma kamdla 

 ede, enz., en tevens overhandigde hij aan M. K. den bezoarsteen, die gevallen 

 was, toen hij hem in den tuin geslagen had. M. K. nam den steen aan, enz., 



(75.28 — 29); ntika na-èda ama-na nggdhi kai ba ana ddho-na, toen 



de kinderen hun vader zagen — zeiden zij (19.4 — 5); waü-ra sambeya 



djumaa, donygo ro mbei wdli kai sadeka ba ruma-t biljdra, nadat het 

 Vrijdagsgebed verricht was, deelde de rijksbestierder wederom aalmoezen 

 uit (57.1); raka mpara di sera diki waü kai-na wai ede, toen zij in het 

 woud gekomen waren, bonden zij de oude vrouw eerst vast (55.12). 



Het verzwijgen van ede-ra is, gelijk uit bovenstaande voorbeelden te zien 

 is, aan geen regel gebonden en kan steeds plaats hebben. Zeer dikwijls 

 heeft dit weglaten plaats om van twee zinnen, die beide met ede-ra aanvangen, 

 een samengestelden zin te maken, in welk geval wij ze door de conjunctie 

 »en" plegen te verbinden, bijv. ede-ra wonlo kai sampari, turu sa-buwa-buwa 

 kai ba la Dadju, daarop trok (Dadju) zijne kris en wees daarmede één voor 

 één aan (19.28 — 29); ede-ra lösa kai-na ruma paduka ede, döho kai-na di 

 tando doü ede, vervolgens kwam de vorstin uit huis en ging tegenover den 

 man zitten (25.9); ede-ra lao kai-n di ade rasa ede, raho kai-n sadeka, toen 

 ging zij het land in en vroeg om aalmoezen (56.21); somtijds wordt de 

 eerste zinsnede ook wel met een finiet werkwoord gecontrueerd of wordt 

 eene finiele zinsnede ingevoegd, tusschen twee met ede-ra geconstrueerde: 

 na-lösa sama-sama-ra watu nggdro dobu, lao ngupa kai doü mapanfa kuta 

 aka-n de, zij gingen te zamen uit de rietaanplanting en gingen den man, 

 die de heg zette, zoeken (26.21); ede-ra kalei kai ba ana döho-na ede, lao 

 waa lalo-ku aka uma ruma sangadji, lao nuntu mena kai sa-mena-na raa-rawi 

 la Dadju daarop droegen hem zijne kinderen, en zij brachten hem terstond 

 naar het huis van den vorst en verhaalden al wat Dadju verricht had, (19.9 

 en 10, lao waa lalo-ku staat voor na-lao waa lalo-ku, vgl. § 251). Een enkele 

 maal treft men de conjunctie ro (en) aan voor het verzwegen ede-ra : ede-ra lao 

 kai doü mamböto malao waü ro lèto la Kalai ro waa kai aka sara, daarop 

 ging de menigte Kalai grijpen en vangen en bracht zij hem naar het woud 



