ÖIMANEÈSCHE SPRAAKKUNST. 175 



grootheid (55.5 — 6); wdra sa-buwa kola na-ntjewi kai-ku ba taho, er was 

 een vijver, welke uitstak door schoonheid (82.23. v. o.); na-mböho kai-ku 

 ba raa, het druipt van bloed (12.10. v. o ; mböho labo, 53 42): ba kamentji 

 kai-mu ade dei nfau-na doü, dewijl gij het jammer vindt van (gierig zijt ten 

 opzichte van) de bezittingen van anderen (88.2. v. o.). 

 § 136. Kai wordt voorts gebezigd bij de passieve vormen van kau (bevelen) en 

 kanta, verbieden, wanneer deze de beteekenis hebben van, »dat wat bevolen 

 (verboden) wordt of is": ringa ro batu-ku au-au-du raa-kau kai ba inaroama 

 ede, hooren en opvolgen al wat door de ouders bevolen wordt (9.2); rawi 

 raa-kau kai-na ba ruma Allah ta'dla, een door God bevolen werk (9.20. v. o.) ; 

 nggdra (wdra) mandai kau kai ba Allah ta'dla mu-turu-tere, als er iets door 

 God bevolen wordt, ontwijkt gij het maar (104.13); raa-kanta kai ba Allah 

 ta'dla na-dri romo metji, wat door God verboden is, beminnen zij zeer 

 (104.17); kadöo-ku weki dei sa-mena-na raa-kanta ntjau kai-na ba ruma Allah 

 ta'dla, zich verwijderd houden van al wat door God verboden is (9,19. v. o.). 

 Noodzakelijk is het gebruik van kai hier niet, bijv. sa-mena-mena-na ra-kau 

 ba la Kasipdhu, al wat door K. bevolen was (63.34). Zonder kai zijn steeds 

 de passieve vormen van kau, indien zij te kennen geven den persoon, aan 

 wien iets bevolen wordt; saudaga ra-kau-na ndawi sa-mena-mena-n marakani 

 ede, de kooplieden, wien hij bevolen had al dit geraad te vervaardigen 

 (63.33); of wel, wanneer kau met het daarop volgende werkwoord, zoo dit 

 transitieve beteekenis heeft, te zamen eene passieve uitdrukking vormt: 

 marakani ra-kau-na ndawi ede, het geraad, dat door hem bevolen was, gemaakt 

 te worden, (het geraad, dal hij bevolen had te maken (63.37); wdra ana 

 lamada, ra-kau-ku sandaka sahada marimba (== sdhe), ik had een kind, dat 

 ik den buffel bevolen had te bewaken (20.26). Ditzelfde vindt bij kanta 

 plaats: ampo na-wddjib ndai kanta, dan moet hij verboden worden (88.4); 

 andere voorbeelden hiervan ontbreken toevallig in de teksten. Het gebruik 

 van kai bij de eerste voorbeelden zal dus wel alleen ter onderscheiding 

 dienen. Letterlijk moet een vorm als ra-kau (kanta) kai beteekenen: dat, 

 waaromtrent iets bevolen (of verboden) is, zoodat kai hier de plaats van di 

 in overdrachtelijke beteekenis inneemt. Bij de actieve constructie bezigt men 

 kai gewoonlijk niet, bijv, ampo ta-kau-ku kani malanta doü masupu ede, daarop 

 beveelt gij den zieke zich in het wit te kleeden (5.27); na-kau-ku waa doü 

 ede, zij beval den man (hel) mede te nemen (25.20); ampo ta-kau-ku simi, 

 dan beveelt (laat) gij (hem) duiken (5.21, vgl. voorts § 258); watji-tji raa- 

 kanta-mu nöno tuwa, hebt gij niet verboden palmwijn te drinken? (85.9). 

 In gedichten ontmoet men ook bij het actief wel de constructie met kai: 

 wati-tji raa-kau kai-mu sambeya, is niet uw bevolen hebben (hebt gij niet 

 bevolen) te bidden? (85.9); na-lowa mpa kanta kai doü labo ndai-na 

 makarawi, hij is knap den menschen (iels) te verbieden, terwijl hij zelve het 

 doet (86.20). 



