BIMANEESCHE SPRAAKKUNST. 188 



sa-pingga sa-pdhu sapingga sa-pdhu, ampo na-wira weya-ku malanta, daarna, 



loen alles gaar was, schepte zij (de spijzen) in schotels, elke soort in een 



anderen schotel, en vervolgens spreidde zij daarbij wil goed uit (44.27 — 29). 



Men vergelijke hierbij: ampo ta-wii-ku de kompe maru-kai-na, ampo ta-kaa 



kai-ku ilo UU, vervolgens plaatst gij het ter zijde van zijn legerstede, 



daarop steekt gij er eene kaars bij aan (5.9 — 10); vgl. § 129, welke 



constructie vrijwel hetzelfde uitdrukt, al ziet kai oorspronkelijk meer op de 



plaats, weya op het belang. 



§ 148. In de volgende voorbeelden vervangt weya de praepos. di na een kwalificatief 



werkwoord, dat, naar den zin, in den comparatief staat: wali wdra maulu 



weya ulu-na ro wati ward-na makento weya-na ndai tjumpu kai-na, er is niets 



(of niemand) die vroeger is dan «zijn vroeg zijn" (dan Hij) en er is niets 



(of niemand), die later is dan Hij, om het einde te zijn (niemand heeft vroeger 



of zal later dan God bestaan, 6.10 — 9. v. o.); ndawi-ku ndai malampa ulu weya 



daha-la, gij maakt hen tot dezulken, die vóór uwe wapenen gaan (soort 



technische term voor onderworpen bevolkingen, 13.20, vgl. ibid. reg. 37). 



Blijkbaar heeft men hier weder met een geval te doen, waarin een woord 



(in casu weya) dewijl het in eene bepaalde beteekenis met een ander (in 



casu di, vgl. onder § 143) overeenstemt, ook voor het andere gebezigd wordt, 



in eene beteekenis, welke het oorspronkelijk niet bezit. 



Aanm. I. Behalve in bovenstaande beteekenis, komt in de teksten geen voorbeeld voor, waarin weya 

 met een intransitief werkwoord is samengesteld, uitgezonderd volgend: kapo ba supu 

 ndede-na mataho sara na-waü mpara taru-tehe, indo wdra weya mangawa kataho 

 (99.14 — 15). Waarop weya hier betrekking heeft is eigenlijk uit den zin niet op te maken, 

 desnoods zou het echter uit wat vooraf is gegaan, kunnen opgemaakt worden, en dus het 

 voornw. van den eersten pers. meerv. verzwegen zijn (vgl. de aangehaalde plaats). De 

 vertaling zou dan luiden: daardoor nu is, wat goed is, verkeerd geworden, er is niemand 

 voor ons, die het wil verbeteren. De beteekenis van wdra weya zou dan overeenkomen 

 met het Lat. est met den datief. Dat weya hier te verklaren zou zijn op de wijze, welke 

 besproken is in § 145, is niet waarschijnlijk, twee opeenvolgende werkwoorden, zooals daar 

 ter plaatse voorkomen, worden dikwijls als eene samenstelling behandeld, vgl. § 165, wat 

 niet het geval is met wdra en volgend als subject optredend deelw., vgl. ook de volgende 

 Aanm. Een ander intransitief werkwoord: sambeya is mij in samenstelling met weya 

 opgegeven in volgenden volzin : sa-mena-na 'dlim masambeya weya timba-na sjarif Hasan 

 welke de vertaling is van een Mal. segala 'dlim mënjëmbahjangkang mait Sj H. 



Tevens kan hier opmerkzaam gemaakt worden op het gebruik, dat somtijds van weya na 

 lowa gemaakt wordt. Op 101.27 — 28 leest men: lodja-na lopi na-waü-ra ntjii ndambi 

 ripa-ripa, wati rbmo mpara mandai lowa weya nempa, de zeilen van het vaartuig, zijn 

 geheel en al in flarden gescheurd, zij kunnen in 't geheel niet meer gelapt worden. Men 

 zou hier weya nog kunnen opvatten als betrekking hebbende op lopi (schip) met de 

 constructie bedoeld in § 145, zoodat weya eigenujk bij nempa behoort. Eveneens zou in 

 het volgende: pdhu-na wati ndai lowa weya-ta sune kai matantu, het uiterlijk (der 

 vruchten, kunnen wij niet met zekerheid beschrijven (91.22), weya op na, wat wua (vrucht) 

 vervangt, kunnen slaan. Op 15.6—7 evenwel wordt gelezen: nggdra wdra-sa djdra ro 

 sdhe raa-haa ba lako, nggdra na-made-sa ro na-iha-sa ndadi da lowa weya-na kani, 

 enz., indien een paard of buffel door een hond gebeten is, en sterft of bederft (verminkt 

 raakt), zoodat het dier niet meer door hem (den eigenaar) gebruikt kan worden, enz. Hier 



