BIMANEESCHE SPRAAKKUNST. 195 



geheel, en het sluiten van de eerste lettergreep van een driesyllabig woord 

 door een neusklank is ook in de verwante talen een veel voorkomend 

 verschijnsel (vgl. v. d. Tuuk, Tob. Sprk. § ÜSS, III. a). Een voorbeeld daarvan 

 levert het Bal. tangkedjut, Daj. langkedjet = terkedjut. Vgl. vormen als Mal. 

 tènggèlam, kèmbali, enz. 



Nog wordt een sa aangetroffen in: samango, van mango, droog, in de 

 benaming : ina samango, drooge min, alsook in sambètja, van mbètja, nat, in 

 ina sambètja = ina makasusu, min, zoogster (van de kinderen van den Sultan). 

 Hierbij behoort ook santjiwe (van siwe, vrouw, vrouwelijk, vgl. § 18) in 

 galara santjiwe, de vrouwelijke galara's, d. w. z. de vrouwen der dorpshoofden. 

 Eene beteekenis weet ik hier niet aan sa toe te kennen, alleen zou sa hier 

 eene fuuctie kunnen hebben, overeenkomende met die van ka in een woord 

 als kalai. 



Nog een ander sa met verbale kracht komt voor in: sakontu, zich met 

 den rug richten naar (bijv. kau-ku sakontu ntjai, laat hem met den rug 

 naar de deur gaan staan, 5.11), van kontu, rug; satando, zich met het 

 aangezicht ergens heen richten (bijv. satando-ku qiblat, zich met het aan- 

 gezicht richten naar de qiblat, 11.35, vgl. 95.6) van tando, dat nu alleen 

 met di als praepositie, de beteekenis van «voor ' heeft, maar oorspronkelijk 

 wel «voorzijde*' zal beteekend hebben; sakompe, zich met de zijde wenden 

 naar, van kompe, zijde. Hierbij zijn wellicht te brengen: sangdme, iets met 

 fijnheid of zachtheid doen, vgl. ngdme, fijn; sandaka, bewaken, vgl. Bug. 

 paraka, enz. Met dit sa is in de eerste plaats te vergelijken het Sund. 

 njang in njangharöp, enz. Er bestaat evenwel dit verschil, dat de Bim. woorden 

 transitief zijn, terwijl men in het Sund. bijv. zegt : njangharöp ka kiblat. 

 mogelijk is dit Bim. sa, Sund. njang, hetzelfde als het Sumbaw. se of sa, 

 gebezigd bij causatieve vormen, bijv. sebresi, schoonmaken, bijv. een weg 

 van onkruid, van brêsi, vgl. het Mal. woord. (Ook in de woordenlijst van 

 Zöllinger te vinden s. v. tjoetji). In deze woordenlijst wordt nog aangetroffen : 

 samate, dooden, van mate, dood. Ook wordt sa soms door een neusklank 

 gesloten, bijv. sangila, doen zien (voor * sanggita, van gila, zien). Wellicht 

 kan hiermede nog vergeleken worden het prefix si, wat in het Ternat. en 

 Galelar. dient tot vorming Van causatieve en instruraentatieve werkwoorden. 

 Nog komt een voorvoegsel sa, meest door een neusklank gesloten, voor in 

 verscheidene subst. Dikwijls schijnt het niet van ka te verschillen, bijv. 

 santjaka = kantjaka ; saninu, spiegel = Sumba. kaninu. 

 3. Pa. Een prefix pa wordt in eenige subst. aangetroffen. Daaronder zijn 

 echter de meesten zeker, of althans meer dan waarschijnlijk, ontleend. Bij 

 enkelen evenwel kan dit niet het geval zijn. Deze zijn bijv. pabule, draagstoel 

 (Mak. bulekang); padju, wieg (maar ook verbaal: wiegen), Mal. ayunan; 

 pangdha, koekjes, gebak, van ngdha, eten, vgl. Jav. panganan. Het prefix 

 heeft in deze woorden eene beteekenis, welke naar het passieve overhelt, 



VERB. BAT. GEN. XVUI1. 13 



