194 BIMANEESCHE SPRAAKKUNST. 



zooals o. a. in het Bug. en Sumba. zeer gebruikelijk is, en soms ook wel 

 in het Mal. voorkomt, als in petaruh, wat vormelijk weder gevonden wordi 

 in het Bim, patöho, maar met de afwijkende beteekenis van : schuldvordering. 

 Uit den vorm pangdha schijnt men te moeten opmaken, dat er nog woorden 

 met pa konden gevormd worden, toen de ng in ngdha reeds als tot het 

 grondwoord behoorende werd beschouwd. Uit het Kölosch is mij nog bekend 

 panganta = Bim. ngdra, naam, vgl. § 29. 



In het Kólosche palinga, hooren (Bim. ringa) naast kalinga = Mal. telinga, 

 kan pa wel oorspronkelijk niet anders dan het verbale subst. aangeduid 

 hebben. Uit het eigenlijke Bim. zijn als voorbeelden van deze functie van 

 pa aan te halen: pampindi, aanplakken, vgl. § 27; pambödu, het hoofd buigen, 

 naast wödu, iels buigen; patala, ordenen, naast tala; mogelijk ook paiya-iya, 

 juichen, Mak. riyd, Mal. teriyak, tereyak. 



Vervolgens komt pa voor met verbale beteekenis. Gelijk in de Aanm. na 

 § 42, vermeld is, kent het Kólosch een pa als causatiefprefix. In het eigenlijk 

 Bim. vindt men dit met zekerheid terug in een woord als pdha, voederen, 

 te eten geven, (naast ngdha, eten). 



Een pa = la in tambdri, ka in kanggado, komt voor in pampèso, zich 

 afwenden, zich verplaatsen, naast peso, afwenden, vgl. ook panggempe, 

 afhangen, dus in beteekenis = tarambeyo, kambeyo. Hoewel het nu niet 

 onmogelijk is, dat de p hier voor k of t staat (vgl. § 25), is toch een prefix 

 pa in waarde gelijk Mal. ter, ook uit de verwante talen bekend, bijv, in het 

 Daj. padjawut, uitgetrokken; palep, toegesloten (vgl. Hardeland, Daj. Gramm. 

 pag. 52), en zoo ook in het Bug. paita, zichtbaar, van üa, zien. Wellicht 

 is hiermede te vergelijken de pa in het Bim. paljinga, zichtbaar van de 



tanden (vgl. Daj. djadjingar). 

 Aanm. Nog schijnt een pa bij sommige adjectieven voor te komen, bijv pagegc, gierig (Mal. kikirï); 



padöko, idem (Sumba. kulusl), padere; enz. De functie van pa kan hier wel geen andere 



zijn dan die van ka in kalai, men vergelijke het gebruik van pa in het Sumbasch in een 



vorm als pakambu, zwanger, van kambu, buik. 

 § 154. De neusklank. Eenige woorden met verbale beteekenis vangen in het 



Bim. met een der neusklanken ng, m of n aan, waar deze in de verwante 



talen, als grondwoorden, een vocaal, een tenuis of s als beginletter vertoonen, 



bijv. ngamu. Mal. amuk ; ngdna, Mal. anjam ; ngane, Mak. ane, Mal. ani; 



ngdri, Bug. kali, Mal. gali; medi, Jav. antih, vgl. § 24; nangi, Mal. tangis; 



nemba, Mal. sembah; nöto, Mak» toto; numpu,3a.\.tumbuk. Uit deze woorden 



blijkt, dat voorheen ook in het Bim. de in ettelijke verwante talen nog 



gebruikelijke werkwoordsvorming door middel van het prefix mang, meng 



of den neusklank alleen in zwang was. Thans evenwel is het gevoel van 



de waarde van de nasaal geheel verloren gegaan en dient een vorm als 



nangi, weenen, ook als verbaal subst. Op deze wijze moet ook ngüu (kussen) 



afgeleid zijn van üu (neus). 



Een groot aantal woorden met verbale beteekenis vangt aan met : rnb, nd, 



\ 



