BIMANEESCHE SPRAAKKUNST. 199 



Wura, strooien, vertoont, vergeleken met Mal. hambur, Jav. sawur of tawur, eene a, die 

 niet tot den woordstam kan behooren ; het spraakgebruik van het woord verspreidt evenwel 

 geen licht over de waarde van dat sutlix; teka, beklimmen, schijnt vergeleken Ie kunnen 

 worden met Sumbaw, ëntek, Sund. taek, Mal. naik (waarschijnlijk is een der vocalen bij dit 

 woord uitgesloolen). Hoewel ook hier het gebruik van het woord de beteekenis van 

 het suffix niet volkomen ophe'derl, dewijl hel ook intransitief in de beteekenis van: opgaan 

 van zon of maan, kan gebezigd worden, staat overigens teka tot neè als in het Sund. 

 naekan tot nack, wal doet vermoeden dat in wura en teka een overblijfsel van een suffix 

 an, in waarde gelijk aan het Sund. an, schuilt. Dewijl overigens naast wura een sambura 

 voorkomt, moet wura reeds ten tijde, dal sa nog een levend element was, als een grondwoord 

 zijn beschouwd. 



SAMENSTELLING. 



§ 155. Samenstellingen worden in het Bim. gevormd door nevenslelling. Gewoonlijk 

 worden zij gevormd van twee woorden, zoowel het eerste woord als het 

 tweede kan evenwel op zichzelf reeds eene samenstelling' zijn. Bij de 

 samenstelling van een werkwoord met bijwoorden (en ook bij de bezittelijke 

 samenst.) komen composita van meer dan twee woorden voor. Indien het 

 eene lid van eene samenstelling het andere bepaalt, dan volgt het bepalende 

 steeds op het bepaalde, gelijk dit de regel is in de westelijke verwante 

 talen ; evenals overal elders heeft een woord somtijds in samenstelling eene 

 beteekenis, die eenigszins afwijkt van die, welke het als afzonderlijk woord 

 heeft, zoo is rawi doü, lett. menschenwerk, bepaaldelijk in de beteekenis van : 

 tooverij, in gebruik. 



§ 156. Bij samenstelling van twee substantieven staat het bepalende in de meeste 

 gevallen in genitief-betrekking tot het eerste, bijv. ana doü, menschenkind, 

 kind ; ana bedi, geweerkogel ; oi mada, oogvocht, traan ; mada oi, wel ; raa 

 edi, voetspoor; hii madju, hertenvleesch ; kangge rima, vinger; kangge edi, 

 teen. Op te merken is nog: ilo UU, waskaars (bijv. ilo lili-na sa-djdri ndru-na, 

 eene (daarbij behoorende) waskaars van één vinger lengte (4.2) wat, zoover 

 mij bekend is, het eenige voorbeeld is, waarin een subst , dat een stof 

 aanduidt, met een ander samengesteld is. Overigens levert het Bim. bij 

 deze soort van samenstellingen niets op, wat het van de verwante talen 

 onderscheidt. Alleen is in het oog te houden, dat ook de genitief dikwijls 

 door eenvoudige nevenstelling wordt uitgedrukt. Aan den vorm zijn deze 

 samenstellingen dus niet te onderkennen en wanneer beide woorden niet 

 noodwendig één begrip uitmaken, is het moeielijk met zekerheid te bepalen 

 of zij eene samenstelling vormen of niet, ten minste bij die woorden, waarna 

 de genitief met na ongebruikelijk is, vgl. § 187. Zoo is het bijv. in het 

 Bim. niet uit te maken of loi püi luta, geneesmiddel tegen hoofdpijn, in zijn 

 geheel eene samenstelling is of niet, dewijl men ook zegt : loi püi tula 



