200 BIMANEESCHE SPRAAKKUNST. 



madangawa dengga, middel tegen hoofdpijn welke niet wil ophouden, (4.32), 

 waarin loi zeker geen samenstelling met pili tuta vormt. Van eenig practisch 

 belang is dit evenwel niet. Minder talrijk zijn de samenstellingen waarin 

 het tweede subst. als appositie bij het eerste slaat. Deze worden ook vormelijk 

 daardoor aangeduid, dat bij bepaling door den genitief van het pers. voornw., 

 dit achter het tweede subst. wordt geplaatst, terwijl bij niet- samenstelling 

 juist het omgekeerde plaatsheeft. Voorbeelden zijn: ana mori, leerling (bijv. 

 na-rada mpudu guru ba ana mori-na, de leerling overtrof den meester, 5.2), 

 uit ana, kind, en mori, het Arb. murid, leerling; doü bae, vijand (daa mu- 

 lowa-sa èda angi labo doü bae-mu, als gij uwen vijand niet kunt ontmoeten, 

 13,11), uit doü, mensch en bae = Mak. bali, vijand; ada pasaka, 

 erfslaaf (ada pasaka-ku upa-n ede, deze mijne vier erfslaven, 40.19) uit ada 

 slaaf en pasaka = Mal. pusaka, erfstuk. Op deze wijze moeten ook beschouwd 

 worden de samenstellingen met woorden, die het geslacht uitdrukken als 

 möne, man; siwe, vrouw. Voorts behooren hiertoe de samenstellingen van 

 fuu, boom; uta, visch; nasi vogel; enz. met de bijzondere soortnamen. 

 Ook kunnen hiertoe gerekend worden die samenstellingen, waarbij het eerste 

 lid met het laatste vergeleken wordt, bijv. fare kète nljuna, witte kleefrijst, 

 uit fare kèta, kleefrijst en ntjuna, witte ui, dus letterlijk: kleefrijst als witte 

 uien; fanda dipi, paodan als een mat. 



Eindelijk komen nog copulatieve samenstellingen voor namelijk, zulke, 

 waarvan de leden bij oplossing der samenstelling door »en" verbonden moeten 

 worden. De meeste, die hiertoe gerekend zouden kunnen worden, zijn 

 substantief-vormen van werkwoorden. Bepaaldelijk alleen als subst. in gebruik 

 is ndidi ndai naast ndidi ro ndai, volgorde, waarin evenwel de beide leden 

 op zich zelve niet meer gebezigd worden, met deze samenstelling wordt 

 gewoonlijk het Arb. tartib weergegeven (8.37, 11.17). Een voorbeeld van 

 zulk eene samenstelling van twee eigenlijke subst. vindt men in de volgende 

 uitdrukking: rato mawawa-ku madjaneli tureli, de boven mij staande vorsten, 

 de djaneli's en tureli's (16.10), vgl. § 58. 



Gewoonlijk echter worden twee eigenlijke subst. steeds door de conjunctie 

 ro verbonden, bijv. ina ro ama, moeder en vader, d. i. ouders; doro ro wuba, 

 bergen en woud, z. v. a. wildernis, bijv. nde pala kali wati-du waü-na sara 

 madja ade-na labo doü mamböto mandinga labo dahu-na labo ruma sangadji, 

 ede-ra tuu londo rai kai-na di doro ro wuba, maar de kali kon zijne schande 

 tegenover de menigte niet verdragen, daarenboven was hij bevreesd voor den 

 vorst, hij ging dus naar beneden (uit het paleis) en vluchtte naar de wildernis 

 (49.24 — 26). Dikwijls geeft de taal ook vormelijk te kennen, dat beide 

 woorden eene éénheid vormen, door de conjunctie ro te verzwakken tot ra 

 of zelf tot r, bijv. ina-r ama (75.39, 78.25, enz,). Men is dus gerechtigd 

 ook dezen vorm onder de samenstellingen te rekenen, al zijn het dan ook 

 oneigenlijke. 



