BIMANEESCHE SPRAAKKUNST. ' 201 



De Bimanees houdt er van twee substantieven van synonieme of bijna 

 synonieme beteekenis door middel van ro te verbinden om één begrip uit 

 te drukken, bijv. dra ro wuba, welke beide «woud", donggo ro doro, welke 

 beide «berg", beteekenen. Ook hier kan ro in ra veranderd worden, zoodat 

 ook deze verbindingen als oneigenlijke samenstellingen zijn te beschouwen. 

 Hier nog eenige voorbeelden : ba supu nee-na rètja lao tiyo dja rasa ra dana-na, 

 dewijl hij (zijne vrouw) wilde overhalen ook zijn land te gaan bezichtigen 

 (45.19 — 20); taho-ra dula-mu aha uma ro saladja-mu, gij moet maar naar 

 huis terugkeeren (lett. naar uw huis en bijgebouwen, 30.42); na-nunlu kaidu 



masaraka nggdhi ra eli Ama Kambeyo, hij verhaalde hem — 



tot en met de woorden van A. K. (38.5)- 



In de bovenstaande voorbeelden behouden beide subst. nog altijd hunne 

 waarde en kunnen desnoods bij vertaling nog door twee subst. worden 

 weergegeven. Dit is echter niet steeds het geval. Osu ro siya bijv. beteekent 

 letterlijk: reisvoorraad en zout, maar als samenstelling is het ongeveer gelijk 

 osu alleen, men zoude het kunnen weergeven met: allerlei reisvoorraad (bijv. 

 59.8), het verschilt voornamelijk daarin van osu alleen, dat dit laatste ook 

 «geld voor de reis" kan beteekenen. Wunla ro wolo, lett. «bloem en 

 kapas", maar als samenstelling komt het geheel overeen met wolo alleen 

 (bijv. 34.29). Ama ro duwa, lett. «vader en oom" is als samenstelling de 

 benaming van een soort hofbeambte, bijv. ndadi kandadi-du ba ruma-t ama 

 ra duwa, sa-buwa kandadi-ku pasiki, de vorst maakte den eenen tot ama ro 

 duwa, den ander tot pasiki (58.2 — 3). Dikwijls is ook een der subst., welke 

 zulk eene samenstelling vormen, niet meer in gebruik, bijv. ada ra kau, 

 onderhoorigen, ongeveer == ada, behalve dat het bepaaldelijk op eeiï meervoud 

 ziet (bijv. 23.34); kampo ro mporo = kampo, kampong, erf (43.38); asi ro 

 kara = asi, paleis (63.96), waarvan kau, mporo en kara, als afzonderlijke 

 woorden niet bestaan. Op te merken is nog: udi ro mudi, in verhalen voor 

 udi, (één) leguaan, (vgl. 20.1). 

 § 157. Eene samenstelling kan voorts bestaan uit een subst. en een grondwoord met 

 verbale beteekenis. Wanneer dit laatste een werkwoord met transitieve 

 beteekenis is, zoo kan het in de samenstelling, zoowel actieve als passieve 

 beteekenis hebben; ook kan het subst. het werktuig zijn, waarmede de 

 handeling verricht wordt, bijv. doü mpanga, dief, geheel gelijk aan: doü 

 mampanga, bijv. wdra sa-buwa doü mpanga ede, enz., er was één der dieven, 

 enz. (39.27) en wdra doü mampanga upa-n malampa, er waren vier dieven, 

 die op weg waren (39.9); doü sodi, ten eerste: vrijer, verloofde (van doü, 

 mensch en sodi, vragen, ten huwelijk vragen, bijv. 45.2), maar wordt ook 

 van het meisje gebezigd, waarin dus sodi in passieven zin te nemen is (bijv. 

 22.22); hadju kaa, z. v. a. hadju ndai kaa, brandhout (51.3. v. o.); ama (ina, 

 ama) tjempe, stiefvader ( — moeder, — kind) van ama (ina, ana), vader 

 (moeder, kind) en tjempe, verwisselen; linggi pohu, rolkussen, het Mal. guling, 



