BIMANEESCHE SPRAAKKUNST. 203 



voorbeelden, te sterken nadruk legt op het adjectief, ana tot is m. i. in dit 

 verband weer te geven met «kindje", ana siwe sampela, eenvoudig met 

 «dochter" (tegenover meisje of dochtertje), uma mbinlja, door krot of iets 

 dergelijks. Somtijds daarentegen vormt een subst. met volgend kwalificatief 

 werkwoord één begrip, zonder dat dit door den vorm wordt aangeduid, zoo 

 is doü mamböto (menigte) gebruikelijker, dan doü mbölo, vgl. ook aimangadi, 

 nacht; ai rnarai, dag; enz. vgl. ook § 52. 



§ 158. Steeds in samenstelling met een subst. staan de woorden voor rechts en 

 links : wdna en kui, bijv. rima wdna-na manenli tadjo sampari, rima kui-na 

 mabonto suwu-na, zijne rechterhand hield (met zijne rechterhand hield hij) 

 het gevest van zijn dolk vast, zijne linkerhand bedekte (met zijne linkerhand 

 bedekte hij) zijne wonde (79.25). Zoo ook de namen der windstreken : 

 watu bae di-na (do-na, ele-na, da-na'), aan de west- (zuid-, oost-, noord-) zijde 

 (3.34, 4.1 en 2 en 4) Voorts waü, eerst, van oudsher en ntjau, al te gader, 

 welke ook als adverbia steeds met het werkwoord samengesteld worden, 

 vgl. § 264, 265: kuru best malabo kuntji waü-na, een ijzeren kooi met een 

 slot, dat daar steeds bij geweest is (met het bijbehoorende slot of sleutel, 

 46.20 — 21) ; sa-mena-na doü ndai bae ntjau-na rurna Allah, alle menschen, 

 welke al te gader vijanden van God zijn (9.22, v. o.). De samenstelling van 

 weki (lichaam) en ntjau heeft geheel de waarde van een kwalificatief werkwoord 

 gekregen, vgl. § 58. 



§ 159. Bezittelijke samenstellingen of bahuvrihi's zijn composita, waarin het laatste 

 lid een subst. is, dat tot het eerste in de verhouding van subject tot praedicaat 

 staat en aanduiden, dat iets de in het laatste lid genoemde zaak of voorwerp 

 bezit met het in 't eerste lid genoemde praedicaat. Ofschoon ook in onze 

 taal dergelijke samenstellingen aanwezig zijn (steeds met den uitgang »ig" 

 als goedhartig, langarmig, enz.) is hun aantal echter beperkt; in het Bim. 

 komen zij echter, evenals in de verwante talen, veelvuldig voor en moeten 

 wij ze dikwijls omschrijven, wat altijd kan geschieden door middel van 

 «hebben" of bij attributief gebruik, door den genitief van het betr. voornaamw. 

 met het in zijne bestanddeelen ontbonden compositum. Het eerste lid van 

 zulk eene bezittelijke samenstelling kan in het Bim. in het algemeen zijn: 

 een kwalificatief of intr. werkwoord of wel een telwoord; het tweede een 

 eigenlijk of verbaal subst. en kan al dan niet bepaald worden door den 

 genitief van het pers. voornaamw., dat overeenstemt met het subst. of voornw., 

 waaraan de samenstelling als attribuut of praedicaat wordt toegeschreveu. 

 In de eerste plaats bezigt men deze samenstellingen attributief, in welk geval 

 zij het prefix ma voor zich krijgen (vgl. § 46), ma kan evenwel verzwegen 

 worden, indien het eerste lid uit een kwalificatief werkwoord bestaat, bij 

 die woorden, waarbij dit ook buiten samenstelling kan plaats hebben, vgl. 

 § 52, of indien het eerste lid een telwoord is, vgl. § 59. Voorb. doü siwe 

 malaho weki-n (56.28) of doü taho weki-na 22.34—35), eene schoone vrouw; 



