210 BIMANEESCHE SPRAAKKUNST. 



in de eerste plaats heeft het tot object raa edi, maar in gedachten is het 

 tevens met het eerste werkwoord als fou batu verbonden en heeft dan Ama 

 Seho tot direct object (vgl. het vierde voorbeeld in deze §). Een ander 

 voorbeeld is: raka-ku matani, lao mbeï kai ba nahu, ntika na-paki ao-ku (joaki 

 ao uit paki, wegwerpen en ao, aannemen), toen ik iets zwaars gevonden had, 

 gaf ik het (hun) en op eens wierpen zij (het) weg (het) aangenomen hebbende 

 (toen zij het aangenomen hadden, wierpen zij het op eens weg, 34.25). Vgl. 

 de paralelplaats op 35.37: ede-ra ao kai ba doü mpanga, na-èda-ku pala wadu, 

 ede mpara paki-na, daarop namen de dieven het in ontvangst, maar toen zij 

 zagen, dat het steenen waren, wierpen zij ze weg. Bij deze samenstellingen 

 kan het ook voorkomen, dat de volgorde der leden vrij onverschillig is, bijv. 

 ede-ra kalei waa kai di tando ruma-t, daarop droegen zij (hem), (hem) voor 

 den vorst brengende (en brachten hem voor den vorst, 59.23) en : ede-ra kau 

 waa kalei kai aka uma ra-kaambi weya, daarop beval (de vorst hem) dragende 

 te brengen naar het voor hem gereedgemaakte huis (ibidem, reg. 28). 

 Natuurlijk is het gebruik dezer samenstellingen niet noodzakelijk en kan in 

 plaats van het tweede werkwoord, een deelwoord met ma, een verbaal subst. 

 (vgl. § 249) of wel eene afzonderlijke zinsnede gebezigd worden, als bijv. 

 ede-ra kalei kai ba ana döho-na ede, lao waa lalo-ku aka uma ruma sangadji, 

 daarop droegen hem zijne kinderen en brachten hem terstond naar de woning 

 van den vorst (19.9). 



In het geval, bedoeld in de Aanm. na § 90, kunnen wij het tweede 

 werkwoord van zulk eene samenstelling teruggeven door een infinitief, voor- 

 voorafgegaan door »om te", bijv. ede-ra ngdri kalösa kai-na, waa kateï-ku wei-na, 

 daarop groef hij (het) uit en bracht (het) aan zijne vrouw om (het) haar te 

 laten zien (62.52) ; ede-ra ngupa kai-na mbeè nee sambele tjöla kai tindja-na, 

 daarop zochten zij eene geit om te slachten om daarmede hun gelofte te 

 voldoen (54.17); na-waü-ra wdra kamoa ra-dumpa-na, na-wii kipi-ku di saliri-na, 

 er is reeds een door hem gevangen sprinkhaan (hij heeft reeds een sprinkhaan 

 gevangen), welken hij onder den oksel gelegd heeft om (hem) vast te houden 

 (51.25 — 24) ; ku-waü mpudu sambele ngdha, ik heb (ze) geslacht om (ze) op 

 te eten (29.16). Vgl. ook $ 169. 

 § 166. Wanneer een transitief werkwoord met een intransitief wordt samengesteld, 

 zoo heeft dit laatste het karakter van eene adverbiale bepaling. Gewoonlijk 

 zijn het dan ook kwalificatieve werkwoorden. Van de andere intransitieven 

 zijn mij alleen als tweede lid in eene samenstelling met een transitief werkwoord 

 bekend: rero, ngaro en andere werkwoorden, welke «rondgaan, her- en 

 derwaarts gaan" beteekenen (waaromtrent nog op te merken is, dat sommige 

 bijna adverbia zijn geworden, dewijl zij meest altijd in samenstelling voorkomen), 

 alsmede sai, ergens even aangaan. Deze kunnen hier behandeld worden, dewijl zij 

 eigenlijk, evenals ao in paki ao (zie de vorige §), in plaats van een deelwoord 

 staan. Alleen zij opgemerkt, dat hier de samenstelling steeds plaats heeft: 



