BIMANEESCHE SPRAAKKUNST. 211 



ngupa rero kai-na doü woro, masabune-bune ntoi ngupa warawingo-na, enz., 

 daarop zocht hij rondgaande (= overal) naar het spook; nadat hij een tijd 

 lang her- en derwaarts [gaande] gezocht had, enz. (26.11); ede-ra lao daro 

 rero-na, daarop voelde hij overal rond (59.19); bune-ku da lao rai kailamada 

 labo ra-fou ngaro ba udi ro mudi, hoe zouden wij niet gevlucht zijn, terwijl 

 wij overal heen door den leguaan vervolgd werden? (21.8—9); ede-ra nee 

 loa djadja kai-na iwa döho-n, daarop maakte hij zijne makkers rondgaande 

 (z. v. a. den een na den ander) los (41.1); na-neè-ra wii sai mam sa-buwa 

 rupiya ede di ade pöo, hij wilde den éénen gulden even aangaande (z. v. a. in 

 het voorbijgaan) in het stuk bamboe leggen (24.24); na-öno sai waü-pu djdra-na 

 di ade kola, hij drenkte in het voorbijgaan zijn paard eerst nog uit den 

 vijver (55.17). 

 167. Een intransitief werkwoord wordt met een transitief samengesteld in de 

 eerste plaats: om een begrip uit te drukken, wat wij te kennen geven door 

 samenstelling van een intransitief werkwoord met een scheidbaar partikel, 

 soms ook moeten wij het tweede werkwoord door een bijwoord of voorzetsel 

 weergeven; de samenstelling heeft in het Bim. steeds transitieve waarde. 

 Voorb. lampa hèko-ku labo pit napas ede, men moet het omloopen, terwijl 

 men den adem inhoudt (14.7, lampa hèko uit lampa, loopenen hèko, omgeven); 

 ede mpara mabu-na awa dana, mabu pita-ku lènga döho-na, daarop viel hij 

 op den grond boven op zijne makkers (41.51, mabu pita, incidere uit mabu, 

 vallen en pita, op iets zijn, op iets drukken); ampo la-döho pita-ku, vervolgens 

 gaat gij er bovenop zitten (5.21); tjoü-tji malampa rumpa weya koha tuta 

 doü ake, wie loopt daar tegen den schedel van dezen mensch (d. i. van mij) 

 aan? (55.25, lampa rumpa, incurrere uit lampa, loopen en rumpa, aanbonsen) ; 

 wati-du bae-bae-na rai rumpa-na hadju ro wadu, zonder juist te weten wat 

 hij deed, rende hij tegen boomen en steenen aan (58.56, rai rumpa uit rai, 

 snel loopen en rumpa, aanbonsen) ; na-mai tiri weya-si tada-ku, indien hij op 

 mijne deur afkomt (51.14. v. o., mai tiri uit mai, komen en tiri zijn koers 

 nemen naar) ; ede-ra teka kai-na niu ede, kalondo mena kai wuwa-na. Ede-ra 

 londo batu kai-na ba la Kalai, daarop klom hij in den klapperboom en wierp 

 de vruchten naar beneden. Daarop ging Kalai ze achterna (21.22 — 21. v. o., 

 londo batu uit londo, nederdalen en batu, volgen) ; ede-ra londo kai-na watu 

 èse elo hadju, na-londo raka-du Ama Metjo, daarop daalde hij van den top van 

 den boom af [en daalde neer] naar den tijger (58.15 — 14, londo raka, afdalen 

 naar, uit londo, afdalen en raka, bereiken). Op dezelfde wijze gevormd zijn: 

 lao raka, gaan naar, bijv. ntika na-èda-du öbu afi, ede-ra lao raka kai-na, 

 toen hij den rook van het vuur zag, begaf hij zich daarheen (65.55 — 54) ; rai 

 raka, ijlen naar: na-waü-ra rai raka Ama Barewo, hij is naar A. B. toe geijld 

 (56.58) ; mai raka, komen bij : na-mai raka-ku nahu, hij is bij mij gekomen 

 (56.56). Op te merken is, dat wanneer het eerste lid van zulk eene samen- 

 stelling gevormd wordt door de woorden: mai, komen; lao, gaan of een 



