BIMANEESCHE SPRAAKKUNST. 215 



Somtijds is de volgorde der leden van de samenstelling anders dan men, 

 naar hetgeen in § 155 gezegd is, verwachten zou, bijv. doü siwe mawaü-ra 

 made sambanla di woha nljai, eene vrouw, die dood op den weg lag (32.25), 

 waarin het tweede lid der samenstelling het hoofdwerkwoord is, dergelijke met 

 een voorvoegsel voorziene werkwoorden, worden steeds in zulk eene samenstelling 

 achteraangeplaatst, men kan mawaü-ra made sambanla ook verklaren door: 

 welke dood was en nederlag, vgl. § 169. Moeielijker is de volgorde in 

 mimi made, verdrinken (uit mimi, verzinken en made, sterven, bijv. nggdra 

 ta-lodja lao dei-sa, la-mimi made, als gij naar binnen zeilt, zult gij verdrinken 

 (21.18 — 17. v. o.) ; taho wdli-pu mbia sambura labo mimi made-ta, het is ook 

 beter om schipbreuk te lijden, dan dat wij verdrinken (21.16. v. o.). In 

 alle gevallen laat zich ook mimi made verklaren door «verzinken en sterven". 

 Woorden als lösa, uitgaan en dergelijke, welke wij door eene samenstelling 

 met »gaan" kunnen weergeven, staan in samenstelling met een ander intr. 

 werkwoord vooraan, ook daar waar wij ze door een bijwoord moeten weergeven. 

 Bijv. ede-ra hengga-na nljai tamba-n ede, lösa ngemo metia kai djanga peyo 

 ede, daarop deed hij de deur van het net open, en de boschhanen «gingen 

 alle vliegende uit" (vlogen er alle uit of weg, 18.3); ede mpara londo 

 babu kai ndai-na, daarop sprong hij-zelf naar beneden, 35.22); na-lao londo 

 nggon/ju watu nggaranggonggo uma-na, hij ging afdalen, springende van den 

 gevel van zijn huis, (hij sprong van den gevel van zijn huis af, 48.3), Mai, 

 komen, gaat ook aan deze woorden vooraf: au mai luu-ma di lamba nahu 

 binata ede, waarom zijn die dieren mijn net binnengekomen (18.2). Ook 

 lao, gaan, staat vooraan; zulke samenstellingen met lao, zijn evenwel te 

 beschouwen als die, welke te behandelen zijn in § 170. Rai (Mal. lari) kan 

 zoowel het eerste als het tweede werkwoord zijn, bijv. ede-ra tjuwa rai lösa 

 kai-na watu kampo pa ede, daarop ijlde ieder om te gaan buiten (daarop 

 verliet elk ijlings) het erf van den pachter (41.2); na-neè-rai nggontju watu 

 tantonga, wati lowa-na; ede-ra rai luu tjili kai weki-na di ade kuru besi, hij 

 wilde ijlings uit het venster springen, maar hij kon niet; daarop ging hij 

 ijlings in de ijzeren kooi om zich te verbergen (47.23); daarentegen: 

 ede-ra londo rai kai-na watu nljai riha, daarop vluchtte hij naar beneden 

 (d. i. uit het huis) door de keukendeur (47.42) ; edera tuu londo rai 

 kai-na di doro ro wuba, daarop stond hij op en vluchtte naar beneden 

 (uit het huis) naar de wildernis (49.26). Staat rai voorop, dan kan de 

 samenstelling beschouwd worden als eene, welke in § 170 te vermelden 

 is, in het andere geval als de in deze § behandelde; veel verschil in denzin 

 geeft het evenwel meestal niet. 



Somtijds moet eene samenstelling van twee intransitieve verba, door ons 

 met twee door de conjunctie »en" verbonden werkwoorden worden weergegeven, 

 zie de volgende §. 

 169. Zeer dikwijls bezigt het Bim. verba van synonieme of bijna synonieme 



