BIMANEESCHE SPRAAKKUNST. 217 



Hierbij is te vergelijken wat in § 111 gezegd is omtrent ngawa, Ijait, 

 lowa en waü, gevolgd door een ander werkwoord. Deze woorden worden 

 evenwel slechts zoo geconstrueerd in de actieve en passieve deel woordelijke 

 vormen, in finiele zinnen en als verbaal subst. vormen zij nooit met het 

 volgende werkwoord eene samenstelling. 



Hina, treffen, kan eveneens naar willekeur met een volgend werkwoord 

 samengesteld worden of niet. Niet samengesteld is het bijv. in: na-hina-ra 

 daro edi ompu, hij trof tastende aan te raken", (bij het rond tasten raakte 

 hij toevallig aan) den voet van den ouden man (59.29); ntika na-hina-du 

 hanta wadu riha, daarop trof hij op te lichten de haardsteenen (het trof, 

 dat hij de steenen van de keuken oplichtte, 33.35); ntika na-hina-ku èda 

 wei pande ede, daarop trof het, dat hij de limmerinansvrouw zag (daarop 

 kreeg hij de timmermansvrouw in het oog, 50.16). Samengesteld is het 

 bijv. in: ntika na-hina daro mpudu peti nae aka-n ede, daarop trof het, 

 dat zij tastende de vermelde groote kist aanraakten (59.19); ntika na-hina 

 upa-ku ana udi-r-mudi, daarop trapte hij bij ongeluk op het jong van den 

 leguaan (20.17). 



Ook kau, bevelen, gelasten, vormt somtijds, bij de constructie met kat, 

 met het volgende werkwoord eene samenstelling, bijv. ede-ra kau waa kalei 

 kai, daarop beval hij (hem) te dragen en te brengen, enz., (59.28), ede-ra 

 kau lao kai ba ruma-la parèsa kapa mamai ede, daarop beval de vorst om 

 onderzoek te gaan doen naar het schip, dat gekomen was (59.12). Veel 

 gewoner is evenwel eene constructie als: ede-ra kau kai-na lao, enz. Ook 

 in finiete zinnen wordt kau nooit met het volgende werkwoord samen- 

 gesteld. 



Steeds in samenstelling komt voor: tjoro (meestal tjoro-tjoro), voorwenden, 

 voorgeven, wat wij dikwijls door: voor de leus, kwansuis, moeten weer- 

 geven: nira pu ba nggömi (vgl. § 258) ndai matjoro-tjoro lari-na, gij echter 

 geeft voor het recht uit te spannen (87.3); ndadi na-ljoro-ljoro kamaru-du 

 weki-na, zij hield zich dus voor de leus slapende (39.16). Ook in de passieve 

 vormen kan het gebezigd worden met eene constructie als boven beschreven 

 is: huri-mu mpa ndai tjoro-mu bore, uwe huid wordt door u voor de leus 

 ingewreven (104.15). 



Oorspronkelijk werkwoorden zijn ook tjuwa of tjuwa-ijuwa en ndha-naha, 

 welke nu alleen in samenstelling voorkomen, vgl. § 207 en § 261. Zoo ook 

 turu, vgl. het Wdb. 

 171. Een werkwoord kan ook samengesteld worden met een telwoord. Voorb. 

 tjengga duwa-ku, verdeel ze in tweeën (7.21); ta-tjengga upa taho-ku, laat 

 ons het juist in vieren verdeelen (59.23); mpöka pidu, in zevenen gebroken 

 (101.4); ntjai mantjangga upa, een weg, die zich in vieren splitst (97.5 — 6). 



Over de samenstelling van een werkwoord met een bijwoord, zal in § 259, 

 volg. gesproken worden. 



