BIMANEESCHE SPRAAKKUNST. 221 



wutva hadju, iemand die voortdurend vruchten verkoopt, een fruitverkooper 

 of verkoopster (24.10): ba supu wdra-na ade-na matakabu-kabu, dewijl hij 

 een zeer hoogmoedig hart bezat (dewijl hij zeer hoogmoedig was, 52.21) ; 

 na-weha-ra fuu ua manae-nae, zij nam een zeer groolen pinangstam (69.10). 

 Maar dikwijls ook duidt de herhaling van het als attribuut gebezigde 

 woord aan, dat het toe te kennen is aan het geattribueerde in meer algemeene 

 beteekenis of als onbepaald meervoud genomen: ede-ra hinti kai-na lodja 

 labo lodja rnpa, sarunde-na makarawe, sarunde-na mawèse, sarunde-na magdia. 

 Ntika na-èda-du ba nasi lölekadju doü malodja-lodja, makarawe-rawe mawèse- 

 wèse ro magdla-gdla, enz., daarop heeschen zij de zeilen en zeilden, een 

 gedeelte roeide, pagaaide of boomde. Toen de vogel tötekadju de menschen 

 zag, waarvan eenigen zeilden, anderen roeden, pagaaiden of boomden, enz. 

 20.15 — 15, vgl. 20.24, waar de herhaling slechts bij een enkel woord 

 gebezigd is) ; lao weha weya-pu tjèpe lebe ro doü matuwa-tuwa duwa ra tolu-na 

 ndai makanika lamada döho, haalt voor mij een plaatsvervangend priester 

 en twee of drie oude lieden om ons beiden in het huwelijk te verbinden 

 (51.9 — 10); kombi wdra ruwi ro hadju maleme-leme di ade oi ede, wellicht 

 zijn er scherpe doorns of scherpe stukken hout (of: wellicht is er een of 

 andere doorn of scherp stuk hout) in het water (44.14); doü matoi-loi 

 na-ngawa sara tanaö tunti, enz., indien kleine menschen (z. a. kinderen) 

 schrijven willen leeren, enz. (89.52). Wanneer een woord van verbale 

 beteekenis op andere wijze gebezigd wordt, duidt de herhaling steeds eene 

 versterking aan: ai-na nggahi nae-nae, spreek niet zeer luid (of: te luid, 

 59.14); na-lampa labo rai-rai, zij liep met alle snelheid (zoo snel mogelijk, 

 24.22 — 25). Gewoonlijk worden herhaald, hoewel niet altijd, de in § 41 

 behandelde vormen ka, als ook de met sa samengestelde bijwoordelijke uit- 

 drukkingen als: sa-waü-waü, zooveel mogelijk; sa-ntoi-nloi-na = Mal. salama- 

 lama-nja; sa-ndru-ndru ntjai, den geheelen weg over; enz. 



§ 177. Ook bij de tot andere woordsoorten behoorende woorden drukt de herhaling 

 eene versterking uit of maakt de beteekenis algemeener, bijv. ralu-ratu-na 

 doü, honderde menschen (50.2) ; sa-nai-nai, eiken dag (ibidem) ; sa-buwa-buwa, 

 ieder (bijv. 59.25); au-au, wat ook, al wat; tjoü-tjoü, wie ook, al wie; 

 bakai-kai, waar ook ; ntjau-tjau, bijv. in lao do nljau-nljau, enkel maar 

 zuidwaarts gaan (56.55); kombi-kombi, heel misschien ; ai-ai topo-na-ra kakombi 

 trekt het toch vooral niet in twijfel (84.2) ; taho-ra lao waü-mu maai-nai-n 

 ake-ake waü, gij moest maar reeds dezen zelfden dag gaan (maainai-n ake, 

 dezen dag, heden, 46.15). Gewoonlijk met herhaling worden gebezigd: 

 kèse-kèse, alleen, op zichzelf; sangi-sangi, steeds; sangge-sangge, zoo dikwijls 

 als; ambi-ambi, evenals. Meer over deze woorden zoeke men onder de 

 respectieve hoofdstukken. 



§ 178. Ook woordherhaling met veranderde klinkers komt in het Bim. voor, doch slechts 

 bij enkele bepaalde woorden, en is dus als een doode vorm te beschouwen. 



