224 BIMANEESCHE SPRAAKKUNST. 



thans nog bewaard is gebleven. Andere abstracte subst. zijn, zoo het woord 

 niet tevens als werkwoord in gebruik is, van vreemden oorsprong, als : dosa, 

 morolaba (Arb. mortabat), enz. 



Aaniu. Omtrent het verbaal optreden der concrete subst. zie men § 257. 



§ 182. Elk stamwoord van verbale beteekenis, hetzij de beteekenis transitief of 

 intransitief of kwalilicatief is, kan als een subst. optreden. De algemeene 

 beteekenis van zulk een verbaal subst. is deze: het stelt den inhoud van het 

 werkwoord in substantief-vorm voor, wat wij wel niet anders weergeven 

 kunnen dan door den infinitief met een lidwoord of bezittelijk voornaamw. 

 (soms ook door den infinitief alleen, vgl. § 248). Evenals in elke andere 

 M. P. taal, moeten ook in het Bim. deze subst. somtij ds in plaats van een finiet 

 werkwoord gebezigd worden, waarover meer eigenaardig bij het werkwoord zal 

 gesproken worden. Uit hunne beteekenis vloeit voort, dat zij door ons 

 somtijds door een abstract subst., nam. een nomen actionis of het bij een 

 adjectief behoorend subst. weergegeven kunnen worden, bijv. raho inga, 

 vragen om het belpen = om hulp vragen (bijv. 36.56) ; raho kangampu, om 

 het vergeven (=om vergiffenis) vragen (bijv. 15.10); iman ndai ngdha-mu, 

 dahu mandai kani-mu, madja ndai lombo-mu, het geloof zij u tot voedsel, 

 het vreezen (de vreeze Gods) tot kleeding, de schaamte tot dekking (84.25. 

 v. o.), ngèna kau ro ou (85.16, ngèna kau ro rundu, 51.8 v. o.), wachten op 

 bevel en uitnoodiging (aansporing) ; parèsa nango ede, onderzoek doen naar 

 die opschudding (75.40); pana-na a/i, de hitte van het vuur, nae-na hadju 

 ede, de grootte van dien boom (91.28). Hierbij is in het oog te houden, 

 dat zulke verbale subst., ook waar wij ze op bovengenoemde wijze door een 

 abstract zelfst. naamw. kunnen weergeven, in het Bim. altijd iets meer 

 verbaals blijven behouden, wal daaruit blijkt dat, zoo een werkwoord transitieve 

 beteekenis heeft, het object ook na zulk een subst. in den accusativus blijft, 

 vgl. § 245, vlg. 



In de tweede plaats kan elk verbaal subst. als het woord transitief is, 

 eene beteekenis hebben, welke wij door het als subst. gebezigde lijdende 

 deelwoord van den tegenwoordigen tijd kunnen weergeven, bet gebruik van 

 het subst. in deze beteekenis is echter aan bepaalde regelen onderworpen, 

 zie onder ndai. 



§ 185. Dikwijls heeft het subst. van woorden met verbale beteekenis, behalve de 

 algemeene, nog eene andere, meer eigenlijk substantk-f-beteekenis. Is het 

 werkwoord transitief, dan staat op den voorgrond eene beteekenis, die met 

 de algemeene in de vorige § in de tweede plaats genoemde, overeenkomt, 

 nam. iets, wat ondergaan heeft of te ondergaan heeft, wat het stamwoord 

 uitdrukt, bijv. ngdha, verb. subst. van «eten" en «voedsel, eten"; ntadi, 

 verb. subst. van «planten" en «aanplanting, het geplante"; ntjonggo, verb. 

 subst. van »leenen, schuld maken" en «schuld"; nggahi, verb. subst. van 

 «spreken" en «woord, taal (Sprache) ; nuntu, verb. subst. van «verhalen" 



