Ü28 BIMANEESCHE SPRAAKKUNST. 



dat er geen reden bestond oui het woord anders, dan in de eigenlijke 

 beteekenis van »veel" op te vatten. Er bestaat dit verschil tusschen döho 

 en mböto, dat het eerste ook gebezigd kan worden van twee personen: 

 sae döho-ku, mijne beide oudere broeders (28.18, gelijk uit het verband 

 blijkt), terwijl het tweede altijd een grooter getal te kennen geeft. 



Evenals in het Mal. segala, wordt ook in het Bim. sa-mena-na, zoowel 

 voor subst., die een persoon als die eene zaak voorstellen, dikwijls zoo gebezigd, 

 dat het eenvoudig een meervoud aanduidt, als bijv. in: ede-ra mafaka kai-na 



labo sa-mena-na manlari-mantari hulubala-na maai ake taho-ra ba 



kaambi-ta sa-mena-na marakani lewa kai-ta, daarop beraadslaagde hij met 

 zijne mantri's en legerhoofden wij moeten nu onze oorlogsgereed- 

 schappen klaar maken (77.18 — W), meerdere voorbeelden zijn passim in de 

 teksten te vinden. Eindelijk kan een meervoud aangeduid worden door 

 verdubbeling van het subst. (§ 174) of van het attribuut (§ 176). Evenals 

 in de verwante talen wordt het meervoud vaak niet uitgedrukt, en moet 

 uit het verband het getal van het subst. opgemaakt worden, maar bij subst., 

 die een persoon voorstellen, wordt het meerv. vaker te kennen gegeven dan 

 gewoonlijk in het Mal., enz. Het meervoud wordt niet uitgedrukt te gelijk 

 met een telwoord, na mböto als praedicaat, enz., dewijl hier geen onduidelijkheid 

 kan voorkomen. Somtijds echter wordt wel van de herhaling gebruik 

 gemaakt nevens telwoorden, zoo die niet een bepaald getal aanduiden, als 

 bijv. «twee of drie", enz., een voorbeeld daarvan zie men onder § 176. Ook treft 

 men wel de middelen om het meervoud aan te duiden pleonastisch bij 

 elkander aan, bijv. ndadi na-tjuwa ambi mena-ra sa-mena-na sangadji-ngadji 

 döho ede, daarop maakten de verschillende vorsten zich gereed (79.12); 

 sa-mena-na dinga döho-ku, mijne kameraden (55.24). 



Een bepaald enkelvoud wordt uitgedrukt door een der samengestelde 

 telwoorden, welke één beteekenen, vgl. § 195, vlg. 



§ 186. Het geslacht der subst. wordt zoo noodig uitgedrukt door achter de woorden, 

 , die een persoon voorstellen, möne, voor het mannelijk, siwe, voor het 

 vrouwelijk geslacht, te plaatsen. Van dieren bezigt men rangga, voor het 

 mannelijk geslacht, bijv. djdra rangga, hengst (14.5. v. o.); sahe rangga, 

 stier (29.10) en voor het vrouwelijke geslacht siwe: djdra siwe, merrie 

 (14.3. v. o.) en soms ook wine: mbeè wine, geit (17.16). Bij enkele subst. 

 is het geslacht door hunne beteekenis bepaald, als rahi, man, echtgenoot ; 

 wei, vrouw, echlgenoote; ama, vader; ina, moeder; ompu, grootvader; wat, 

 grootmoeder. Voor het mannetje van dieren bestaan somtijds afzonderlijke 

 benamingen, die gewoonlijk tegelijk met den soortnaam gebezigd worden: 

 mbeè mbo, bok; djanga sawa, haan. Waar geen verwarring kan ontstaan, 

 bezigt men dikwijls den soortnaam alleen, bijv. ladji djanga, een haan de 

 sporen aanbinden en v. d. hanen laten vechten. 



§187. De casusverhoudingen der subsi., voor zooverre zij de betrekking van een 



