252 BIMANEESCHE SPRAAKKUNST. 



tegelijk met manqga (vgl. § 204) wordt het gebezigd: waü mpara ngdha, 

 tjuwa londo kai-na nöno di taldga mangga sa-buwa taldga, nadat zij gegeten 

 hadden, gingen zij (man en vrouw) naar beneden om ieder uit een vijver 

 te drinken (69.9). Zeer dikwijls wordt het bij intransiüeven tegelijk met 

 mena (vgl. § 229) aangetroffen, bijv. na-tjuwa-tjuwa luu rebo mena mpa, elk 

 van hen allen stond maar op om te dansen (allen «stonden op om" (gingen) 

 maar dansen, 19.20); ede-ra tjuwa-fjuwa hdri linti mena kai-na ruma sangadji 

 ro ruma-t bitjdra labo sa-mena-na doü mambdto ede, daarop schaterden de 

 vorst en de rijksbeslierder benevens de geheele menigte het allen uit van 

 het lachen (49.54) ; ndadi na-fjuwa kara mango mena oi taldga duwa mbuwa 

 ede, zoodat al het water der beide vijvers uitdroogde (69.9 — 10, letterlijk 

 staat er: »dat elk der wateren (mena wordt ook van twee personen of zaken 

 gezegd, vgl. § 229) der beide vijvers uitdroogde"), » Elk van hen, elk van u", 

 enz., zoo het niet den agons voorstelt, is sa-buwa-buwa doü-na, sa-buwa-buwa 

 doü-mu, bijv. ai-na wdra makura ro manljewi di sa-buwa-buwa doü-ta, laat er 

 niet iets te weinig of te veel zijn aan elk onzer (laat geen onzer iets te veel 

 of te weinig hebben, 39.23). 



» Alle" wordt uitgedrukt door sa-mena-na of sa-mena-mena-na, wat als een 

 versterkte vorm te beschouwen is. Het is een subst. (vgl. § 193) evenals 

 sa-niki-niki-na en heeft dus eveneens het volgende subst, in den genitief achter 

 zich. Voorbeelden zijn in de teksten overal te vinden. Soms wordt het 

 volgende subst. nog met mena samengesteld, bijv, sa-mena-mena-na manlari 

 raayat mena-na, al zijn mantri's en onderhoorigen (79.8 — 9), doch dit 

 geschiedt zeer zelden. Dikwijls duidt sa-mena-na eenvoudig het bepalend 

 lidwoord en te gelijk het meervoud van het volgende subst, aan, vgl. § 185. 

 Bij woorden, die een collectieve beteekenis hebben, kan sa-mena-na ook «geheel" 

 beduiden, evenals het Mal. segala: sa-mena-na sarumbu, (vgl. § 154 Aanm. II) 

 het geheele lichaam (10.18); sa-mena-na 'dlam, de geheele wereld (97.1); 

 sa-mena-na nuntu ro nggdhi, het geheele verhaal (60.14). Het kan ook op 

 meerdere subst. betrekking hebben: sa-mena-na huri ro hidi voöko kaibakere, 

 het geheele vel en alle met haar begroeide plaatsen (11.7). Steeds moet het 

 echter door een subst. gevolgd worden, om ons «alle" (zelfstandig gebezigd) 

 of «alles" uit te drukken, moet dus steeds het subst., dat bedoeld wordt, 

 achter sa-mena-na geplaatst worden. Stelt «alle, alles" evenwel den agens 

 voor, zoo kan het, indien het logische praedicaat eene intransitieve beteekenis 

 heeft, door samenstelling van mena met dit praedicaat worden weergegeven, 

 vgl. § 229, of wel door tjuwa-ljuwa, hetzij het praedicaat intransitieve, hetzij 

 het transitieve beteekenis heeft (zie boven). 



«Sommige" hetzij zelfstandig gebezigd als subject, hetzij als adjectief bij 

 een als subject optredend subst., kan uitgedrukt worden door de constructie 

 met wdra mpara, (vgl. § 109), of wel door sarunde-na, wat ook in andere 

 gevallen te bezigen is. «Sommigen van hen" is sarunde doü-na (60.6). 



