256 BIMANEESCHE SPRAAKKUNST. 



er is mij in het Bim. evenwel geen enkel voorbeeld van het gebruik van een klinkerscheider 

 bekend. Of is het eerste gedeelte van het woord een prefix, waarover in Aanm. II. na 

 § 154 gesproken is? Maar ook dan zoude men de m wederom als uit ng ontstaan moeten 

 denken, terwijl bovendien de beteekenis van dit prefix geheel in het duister ligt. Wellicht 

 is het Fidji. tamata (mensch) te vergelijken. 



Siyadera of siyadara in slyadera {siyadara) ede bestaat duidelijk uit siya en dera of 

 dara. Vroeger moet dit laatste bestanddeel meer in gebruik zijn geweest tot vorming van 

 het meervoud, Op 14.13 leest men nggumi dera ■=■ nggbmi döho, ibid. raio dera — rato 

 döho. Mogelijk bevat dit dera of dara het meervoudsexponent ra, gelijk bijv. het Bulusche 

 sera, maar hoe het te verklaren is, is mij onbekend. De Bimaneezen schijnen de laatste 

 lettergreep als het nadrukswoord ra te beschouwen, vandaar de vorm siyader (met het 

 accent op de laatste lettergreep, vgl. § 3. Met den volledigen vorm van het woord : siyadera 

 [siyadara) ede is te vergelijken het Mal. marika itu. Siyara-e (de e is het teeken van den 

 vocatief, vgl. § 18) zal wel oorspronkelijk een meervoud van siya geweest zijn, wat later 

 van den tweeden persoon is gebezigd geworden. 



Ndai-ku, enz. beteekent letterlijk »ik zelve", enz. vgl. § 213. 



Dèho waarmede het meervoud der meeste voornaamwoorden gevormd wordt, is besproken 

 in § 135. 



§ 209. De volledige voornaamwoorden worden gebezigd : in de eerste plaats, wanneer 



de nadruk op het voornaamwoord valt, dus wanneer zij emphatisch voor- 



aangeplaatst worden, hetzij al dan niet ingeleid door bune santika of ba 



(wat betreft) ; zulk een vooropgeplaatst voornaamwoord kan zoowel het subject 



voorstellen, in welk geval het gevolgd wordt door het finiete werkwoord met 



het voornaamwoord nogmaals in verkorten vorm, vgl. § 230, alsook het 



direct of indirect object of wel een genitief (vgl. § 248). Zoo ook, wanneer 



zulk een voornaamwoord met nadruk als subject optreedt, waarna een actieve 



of passieve vorm met ndai (hetzij ndai uitgedrukt of verzwegen wordl) als 



praedicaat volgt, vgl. § 98, vlg. In bepaalde gevallen kan een volledig 



voornaamwoord met meer of minder nadruk ook na het praedicaat optreden, 



vgl. § 230. Voorts worden zij somtijds als genitief met meer of minder 



nadruk gebezigd, vgl. de volgende §. Natuurlijk treden steeds als zoodanig 



op die, waarvan geen verkorte vorm bestaat. 



De volledige voornaamwoorden moeten voorts gebezigd worden, al valt er 

 volstrekt geen nadruk op: 



Als subject, zoo een eigenlijk subst. als praedicaat optreedt (evenwel met 

 eenige uitzonderingen, vgl. 257). 



Als direct object na een finiet werkwoord of verbaal subst. (na een actief 

 deelwoord of den actieven vorm met ndai bezigt men meestal de verkorte 

 voornaamwoorden, vgl. § 49 en § 111). 



Als indirect object na een met weya samengesteld werkwoord, vgl. de 

 voorbeelden onder § 142, 143. (Na een actieven vorm met ndai bezigt men 

 ook hier dikwijls het verkorte voornaamwoord, vgl. § 111 en § 143). 



Na eene eigenlijke praepositie. Na eene als praepositie gebezigde uitdrukking 

 bestaande uit eene eigenlijke praepositie en een subst., als bijv. di tando, aan 

 de voorzijde, vóór, bezigt men van het voornaamwoord van den derden 



