262 BIMANEESCHE SPRAAKKUNST. 



voornaamwoorden van den eersten of tweeden persoon, gelijk in het Maleisen 

 uit beleefdheid zoo dikwijls plaats heeft, is aan het Bim. in het algemeen 

 vreemd. Alleen van den vorst wordt wel in den tweeden persoon hawo ro 

 ninu ita ruma-ku (hawo = ninu, schaduw) gezegd, zooveel als: Uwe 

 Majesteit, bijv. pöda ipi lalo nggdhi hawo ro ninu ita ruma-ku, zeer juist zijn 

 de woorden van Uwe Majesteit (het is zeer juist, wat Uwe Majesteit zegt, 

 46.32 — 33). In den derden persoon bezigt men daarvoor hawo ro ninu 

 ruma-ta, bijv. waü-du hengga weya ntjai kuru-mu ede ba hawo ra ninu ruma-ta, 

 Zijne Majesteit heeft de deur van uwe kooi geopend (41.19). Nu en dan 

 evenwel worden in plaats van de voornaamwoorden van den eersten en 

 tweeden persoon wel eens de subst., waar zij op wijzen, gebezigd, doch niet 

 juist uit beleefdheid, bijv. maai ake ku-neè-ra ngdha weya ade Ama Seho ede, 

 nu wil ik het hart van A. S. (den toegesprokene, dus van u) eten (36.4); 

 wdra sasili, kira-ku, di ade bunga wai ake, er was, meen ik, eene mier in de 

 bloem van deze oude vrouw (de toegesprokene, dus = van u, 73.5 — 6) ; 

 tjoü-tji malampa rumpa weya koha tula doü ake, wie loopt tegen den schedel 

 van dezen mensch aan? (33.25, met doü ake wordt de spreker bedoeld). 

 In plaats van het enkele voornaamwoord treft men ook wel eens weki 

 (lichaam) met den genitief van het voornw. aan, bijv. na-waü-ra wdra fitena 

 pala di weki nahu ake, »er is evenwel kwaadstokerij tegen mijn lichaam 

 geweest" (men heeft evenwel kwaad tegen mij gestookt, 46.18 — 19); mai 

 kara ndede-n weki ita ke na-mböto, dewijl onze lichamen veel zijn (dewijl 

 wij met zijn velen zijn, 29.20). In deze laatste uitdrukking pleegt men 

 meest weki te gebruiken, vgl. 29.7 en 19, 55.16. Ook zegt men sa-mena-na 

 weki-na, zij allen (28.23, 29.52), = sa-mena-na siyadera ede. Evenals de 

 verwante talen, omschrijft het Bim. dikwijls bij woorden, die eene gemoeds- 

 aandoening of eene lichamelijke gewaarwording aanduiden, het pers. voornw. 

 door een subst., een lichaamsdeel voorstellende, met een genitief van 

 het pronomen, als: na-kasi-ra ade-mu, »uw hart heeft" (= gij hebt) 

 medelijden; na-ndiha-ra ade-ku «mijn hart is" (= ik ben) vroolijk; na-hido-ra 

 löko-na of na-ddra-du ade-na «zijn buik of zijn hart" (= hij) is hongerig; 

 na-nae-ra lèko-na, haar buik is groot = zij is zwanger; na-mango wöo-ku, 

 mijne keel is droog = ik ben dorstig. Evenwel kan men voor de meeste 

 dezer woorden ook de voornw. bezigen (natuurlijk niet in de beide laatste 

 voorbeelden, dewijl dit een geheel anderen zin zoude geven), bij alle kan 

 men het logisch onderwerp scherper doen uitkomen, vgl. § 159, vlg. Waar 

 wij een voornw. bezigen als subject, terwijl het praedicaat bepaald wordt 

 door een subst., wat een lichaamsdeel of eigenschap van het subject 

 aanduidt, als: ik heb pijn in het hoofd, hij is goed van aard, dan moet dit 

 subst. in het Bim., evenals in de andere M. P. talen grammatisch subject 

 worden, dus: na-pili-ra tuta-ku, na-laho parange-na. Dat echter zulk een 

 subst. ook slechts als grammatisch onderwerp gevoeld wordt, bewijzen 



