BIMANEESCHE SPRAAKKUNST. 265 



Voorb. wati disa-ku inga ro horu nggömi, mai ka-ra ndede-n ndai nggömi 

 waü mantjdra, ik durf u niet te helpen, want gij zelve draagt stellig de schuld 

 (36.14); weha toi-pu ba ndai-mu, wai-e, lamada ake wati lowa-ku tuu, neem 

 gij ze maar zelve, moedertje, ik kan niet opstaan (24.18); na-kau-ku wdli-du 

 mbako ba supu hido-na, ndai-na na-lao wdli-ra ngupa uma madantau riha, hij 

 beval wederom rijst te koken, dewijl hij honger had, zelf ging hij wederom 

 een huis zonder haard zoeken (43.27 — 28); na-tjeï kaneè-ku ba ndai-na 

 ruma sangadji, de vorst zelve droeg (haar) naar boven (67.21); na-waü-ra 

 mböto doü masodi-na, nde pala wati tjaü-na ba ndai dr i-m ede, velen hebben 

 om hare hand gevraagd, maar uwe jongere zuster zelve wilde niet (45.3); 

 nde pala wati waa weya-ku ngdra ndai-mu di kali, wdra waü nggdhi ro aka 

 ndai-ku marongga labo kali, »maar ik zal uw naam niet brengen tot den 

 kali, mijn eigen woorden en raad zullen tot hem komen" (maar ik zal niet 

 uit uw naam tot den kali spreken, als mijn eigen woorden en raad zal het 

 tot hem komen, 51.12); mu-èda-ku mpa ninu ndai-mu ba nggömi, gij zaagt 

 uw eigen spiegelbeeld (58.10); mbeè wine ake mbeè ina-ku, mbeè toi ake 

 mbeè ndai-ku, die geit is van mijne moeder, dit bokje is van mij zelven 



(17.11); ndadi wati-du karongga-na raa-parenta ruma-ta na-wontu mpara 



neè ro hadjal ndai-na, hij bracht derhalve niet over wat de vorst bevolen 



had, (maar) zijn eigen begeerte en behoefte kwam te voorschijn 



(46.42 — 47.1); bè-du da waü-na ngdha na-kau-ku lemba waa di uma ndai 

 döho-na, al wat zij niet konden opeten, beval hij hun naar hunne eigen 

 huizen mede te dragen (28.25 — 24). Men kan ndai ook bij de reflexieven 

 voornw. bezigen, natuurlijk achteraan, dus weki ndai, » eigen lichaam", mij 

 zelven, enz. (bijv. 94.41). 



Ndai met den genitief der voornw. van den eersten en tweeden persoon 

 kan, zoo als gezegd is, ook optreden in de beleekenis van het eenvoudige 

 pers. voornw. Dikwijls ook, wanneer het gevolgd wordt door een subst., 

 vooral als dit de titel van een aanzienlijk persoon voorstelt, als bijv. 

 ndai ruma-t, ndai kali, gaat de beteekenis van »zelf" geheel verloren, eene 

 uitdrukking, als bijv. ndai ruma-t is dan eenvoudig te beschouwen als beleefder 

 dan het subst. alleen, evenals ndai-ku beleefder is dan nahu. Voorbeelden 

 zijn moeielijk te geven, daar meestal alleen uit het geheele verband kan 

 blijken of ndai de beteekenis van «zelf heeft of niet; uit de volgende 

 zinsneden blijkt het gebruik der uitdrukking echter vrij duidelijk: ba supu 

 neyo ade-na dula labo taho-r ntai ndai kali, uit vreugde, dat de kali ongedeerd 

 teruggekeerd was (54.16 — 17): wdra doü woro raa-kakai ba ina ro wai ndai 

 ruma paduka, er is iemand uit het geestenland, gezonden door de moeder 

 en grootmoeder (de vrouwelijke voorouders) der vorstin (25.4 — 5). Evenals 

 ndai-ku evenwel telkens door nahu vervangen wordt, zoo bezigt men ook 

 zulk een subst. met en zonder ndai door elkander. 



Men bezigt voorts ndai als absolutivum of adverbiale bepaling, tot uitdrukking 



