BTMANEESCHE SPRAAKKUNST. 275 



ake kau-na mbeï ita ruma-ku, hier (of zie hier), dezen klapperdop zand heeft 

 hij bevolen u te geven (22.14); ede awa-du sa-kabore, daar, een stuk is 

 beneden (34.15). Ook kunnen zij vooraangeplaatst als bijwoord optreden; 

 in welk geval ake door: »nu", ede door »dan, toen" te vertalen is. Voorb. 

 (gij bevaalt eene vrouw te zoeken), ake, na-waü-du wara doü siwe mamidi 

 ra maü, mu-kau-ku lao kadula wdli. Ede doü mabune pöda-tji ndai ngupa, 

 nu er eene stille en rustige vrouw is, beveelt gij (mij) haar te gaan terug- 

 brengen, wat voor eene moet (ik) dan zoeken? (32.34 en 35); nggdra na-raho 

 sara welt ba kali, ede landa kai-pu maduwa ratu ringgi, als de kali vraagt 

 het te koopen, verkoop (het) dan voor twee honderd rijksdaalders (52.35); 

 nggdra wati-sa ngawa-na tarima, ede na-patu-ra galara ede kaper o kai-na siya, 

 indien hij (het) niet wil aannemen, dan moet het dorpshoofd toornig op hem 

 zijn (15.13 — 14); ede bakai-ku madju ede, waar zijn dan die herten (18. 1 8); 

 wara upa nai, lima nai ndede-na ede, ede ntika raka ba supu mandake ake, 

 vier of vijf dagen was het alzoo, toen kreeg (ik) op eens deze ziekte (61.3 — 4). 

 Over het gebruik van ake of ede bij kapo, ampo zie men § 264 en § 281. 

 Aka kan ook als praepositie optreden, vgl. § 274. 

 222. De vragende voornaamwoorden zijn: au en tjoü. 



Au wordt zelfstandig en met een subst. verbonden gebezigd. Zelfstandig 

 gebezigd heeft het de beteekenis van: wat? bijv. au-tji aö-na nggdhi-na ede, 

 wat is de beteekenis van dit gezegde van hem? (44.7); au öne-na sampari 

 ede, wat is het nut van (waartoe dient) die kris (18.27); au (of au-tji) 

 supu-na, wat is de oorzaak? (vgl. § 124); au habar, wat is er voor nieuws? 

 (ibidem); enz. 



Au, verbonden met een subst., wordt daar achter geplaatst en heeft de 

 beteekenis van: wat voor, welk? bijv. nonto au ake, wat voor eene brug is 

 dit? (42.30); nasi au-tji sodt-mu labo nahu, naar welken vogel vraagt gij mij ? 

 (66.32); parakdra au-tji nee nuntu-mu labo nahu ede, » welke zaak is dat mij 

 mede — te — deelene" (welke zaak hebt gij mij dan mede te deelen, 60.25). 

 Zooveel mij bekend is, wordt au, ook in verbinding met een subst., alleen 

 van, voorwerpen en zaken, niet van personen, gebezigd. 



Tjoü vraagt naar personen, bijv. tjou-tji ndai-mu ake, wie zijt gij ? (66.34). 

 Achter tjoü kan het subst. doü gevoegd worden: tjoü doü, welk mensch? 

 (vgl. 104.38); Ij ou doü-doü-ra, welk soort mensch, wat voor een mensch? (23.6). 

 (Uit de plaatsing van ra blijkt, dat tjoü doü als samenstelling te beschouwen 

 is). Andere subst. kunnen, voor zooverre mij bekend is, na tjoü niet 

 voorkomen. 



De vragende voornw., alsook het subst. met au, staan steeds vooraan in 

 den zin en kunnen alleen in den nominatief voorkomen, meestal als subject, 

 soms als praedicaat, vgl. ook § 224. Over de constructie van het verbum 

 na deze woorden, vgl. men § 104 



In plaats van den accusatief dezer woorden bezigt men den nominatief 



