276 BtMANEËSCHE SPRAAKKUNST. 



met den passieven vorm met ndai; in plaats van den datief en van een 

 praepositie voor deze woorden bezigt men insgelijks den nominatief met den 

 passieven vorm met ndai van het met kai of labo samengesteld werkwoord; 

 in plaats van den genitief bezigt men zooveel mogelijk andere zinwendingen, 

 bijv. »wie bezit dit paard"? voor » wiens paard is dit", waar dit niet 

 mogelijk is, plaatst men ze vooraan en voegt na achter het subst., dat den 

 genitief veroorzaakt, bijv. tjoü ana-na nggömi ake, wiens kind zijt gij?; 

 au tanda-na ake, van wat is dit een teeken?. Vgl. hierbij constructie's als 

 een Mal. beresin itu apa 'aldmat-nja, van wat is niezen een voorteeken ? of 

 een Mak. mi balld-na andjo, van wien is dat huis?. (Er moet bijgevoegd 

 worden, dat men mij een Mal. angkau ini anak siyapa ook wel vertaald heeft 

 door: nggómi ake ana Ifoü, maar het schijnt, dat dit eenvoudig eene woordelijke 

 vertaling is, zooals men zoo dikwijls krijgt). 



Zoo een nadrukswoord na au gebezigd wordt, bezigt men daarvoor in 

 gemeenzame taal meest tji, eene enkele maal ook ku (bijv. 49.23). De 

 andere nadrukswoorden zullen waarschijnlijk wel gebezigd kunnen worden, 

 maar geven meestal aan het woord een anderen zin, vgl. § 224. Na tjoü 

 bezigt men insgelijks in gemeenzame taal meest tji, ook ra komt voor (55.32). 

 Na au treft men dikwijls kombi aan, in de beteekenis van het Mal. garangan 

 (vgl. $ 265). 



Op te merken is nog, dat au soms na een subst. gebezigd wordt, niet 



om vormelijk te vragen, maar in de beteekenis van een uitroep, bijv. ram 



au malako ndede, welk werk is zoo hondsch, wal een hondsch werk, wat 



een gemeene streek I (30.51); nggdhi au maluru karawi lako ndede, wat een 



slecht, gemeen praatje (17.22). Voorts wordt au met het verbale subst. van 



een intr. verbum als subject, dikwijls in de beteekenis van ba bau, waarom? 



gebezigd, vgl. § 124. Op te merken is nog de uitdrukking: rasa au-ku 



ngdra-na ake, hoe heet dit land? (71.20); lett. een land, welks naam is wat, 



is dit, waarin dus au als eerste lid van eene bezittelijke samenstelling fungeert. 

 Aanm. Au is denkelijk ontstaan uit anu (vgl. § 28), dat, gelijk bekend is, in het 0. J. en Sund. 

 de functie van betrekk. voornw. vervult, in het Mak. en Bug. dat, wat, iets, beleekent en 

 in het Tagal. als vragend voornw. (wat?) optreedt. In den zin, waarin anu in het N. Jav. 

 en Mal. voorkomt, bezigt het Bim. hanu. Tjoü moet staan voor soü (vgl. § 15 en § 10) en 

 is dus te vergelijken met het Jav. sapa. 



§ 223. Behalve de eigenlijke vragende voornw. doen nog als zoodanig dienst: 



Mabune, hoedanig (van bune, hoe?), bijv. nde pala doü siwe mabune-tji 



ndai ngupa, maar eene hoedanige vrouw (wat voor eene vrouw) moet (ik) 



zoeken (32.23). Dit mabune doet denzelfden dienst na een subst., dat een 



persoon als au (in den zin van »wat voor") na een, dat een voorwerp of 



zaak voorstelt, ook in een zin als: pasöle mabune nggömi ede, wat een pronker 



zijt gij, (49.28). Naar een voorwerp vraagt mabune zelfstandig gebezigd, 



bijv. ai ake, mabune wdli-lji ndai weha, hoedanig iets moet nu wederom 



genomen worden (33.40) ; eigenlijk niet onderscheiden van au-tji ndai weha, 



