278 BIMANEESCHE SPRAAKKUNST. 



ro batu-ku au-du raa-kau kai ba ina ro ama ede, luisteren naar en opvolgen 

 van al wat door de ouders geboden is (9.2) ; weha-pu au-du mataho, neem 

 al wat goed is (105.21); ku-batu mena-du au-au mpara nggahi ita ede, ik 

 zal opvolgen al wat gij zegt (51.30) ; au-du parenta ita ruma-ku ku-suu-ku 

 ba lamada, al wat u beveelt, draag ik op het hoofd (volg ik op, 48.23); 

 au-au-du (11.18: bè-bè-na mpara) malösa watu nljai maduwa (of duwa) mbuwa, 

 al wat uit de twee wegen komt (94.21); wii-ku ndadi au aria matjilaka, 

 laat die ongelukskinderen worden tot wat ook (64.32, vgl. § 124); wdra 

 talima raa waa-n labo au kombi di ade sontjo, een granaatappel droeg hjj 

 benevens (iets), wat ook, in een peperhuisje (23.19); wdra èda-ku doümawaa 

 taraku labo au kombi tundu-na sa-ponte nae, ik heb een man gezien, die eene 

 buks droeg, terwijl er (iets) wat ook was, dat hij als een groot pak op den 

 rug droeg (26.2); bè du da-waü-na ngdha na-kau-ku lemba, enz., wat zij niet 

 konden opeten, beval hij hun te dragen, enz., (28.23, bè-bè-du in denzelfden 

 zin; 29.11); ndai maluu del sorga bè-du pala mantjihi, hetgeen in den hemel 

 komt, is al wat waar (goed) is (85.13); kani imba-ku kani kdfir, bune santika 



diki wöo ro bè-bè-na mpara madri mai ba ede, enz., de kleeding der 



ongeloovigen nabootsen, als bijv. eene das en »al wat van dat, wat" 



(alwat) daar buiten is (9.14. — 13. v. o.); tjoü-tjoü-du manggawo kai-na siya 

 na-hina-du ba bala, alwie onder hem (dezen boom) schaduw zoekt, (hem) 

 treft eene ramp (86.33); tjoü-tjoü-du manèe lao mpaa-mpaa, raho waü rela, 

 alwie zich wil gaan vermaken (in dien tuin), vrage eerst verlof (of indien 

 iemand, enz. 67.35) ; indo kapo tjoü-tjoü-du marungka-na ro masapa-na nggahi 

 galara ede, tani-na, enz., voorts alwie het bevel van het dorpshoofd te niet 

 doet en overtreedt, zijne boete is (hij wordt beboet), enz. (15.30); tjoü-tjoü-du 

 makapöro landa-ku wie toornig wordt, worde verkocht (27.5, tjoü makapóro 

 in denzelfden zin: 27.41 en 28.15); kadi-na edja ro mbari-na lede, wati-da, 

 tjoü doü daa mabade, het jeukveroorzakende van de kaladi en het dronken- 

 makende van de gadoeng, »niet is er wie ook, die het niet weet" (weet 

 ieder, 104.37—38). 



Omtrent het gebruik dezer woorden is het volgende op te merken. De 

 woorden voor »al wat" kunnen gelijk uit bovenstaande voorbeelden blijkt 

 (vgl. ook de nog hier beneden volgende), zoowel subject als object, enz. zijn, 

 terwijl zij ook na eene praepositie kunnen voorkomen. Dewijl in deze woorden 

 eene relatieve beteekenis ligt, en elke relatieve volzin in het Bim. door eene 

 participiale constructie moet uitgedrukt worden, worden zij dikwijls door 

 een deelwoord gevolgd, (na bè-bè-na moet dit uit den aard der zaak den 

 genitief zijn van een verbaal subst. met ndai). Waar zij als subject of object 

 optredende, op hunne gewone plaats staan (dus na het praedicaat, vgl. § 258) 

 of wel na eene praepositie voorkomen, is het uit de voorbeelden gemakkelijk 

 te zien, dat het volgende verbale woord, niets dan een deelwoord kan zijn. 

 Dientengevolge moet in een zin als de bovenaangehaalde, be-du da waü-na 



