BIMANEESCHE SPRAAKKUNST. 181 



Als onbep. voornw. is voorts nog hanu, het Mal. Jav. anu te betrachten. 

 Het wordt ook na het voornw. van den tweeden persoon gebezigd: nggömt 

 hanu-e, gij, wie gij ook zijt! (6.2). 

 § 226. Een betrekkelijk voornw. bezit het Bim. niet; eene relatieve zinsnede, waarin 

 zulk een voornw. den agens zou moeten vervullen, wordt weergegeven door 

 een actief deelwoord of den actieven vorm met ndai; zulk eene, waarin het 

 rechtstreeksch object zoude zijn, door de passieve deelwoorden of den passieven 

 vorm met ndai. Relatieve zinnen, waarin het in den datief of na eene 

 praepositie zoude moeten voorkomen, worden weergegeven door de passieve 

 deelwoorden of den passieven vorm met ndai, afgeleid van een met kai of labo 

 samengesteld werkwoord; zulke waarin het als genitief zoude voorkomen, 

 zoo men geen andere zinswending bezigt, door eene bezittelijke samenstelling. 



«Degene, hetgene" kunnen, zoo zij een geheel algemeenen zin hebben door 

 tjoü-tjoü-du of au-au-du worden weergegeven. Anders kunnen zij door de 

 actieve of passieve vormen met ndai worden uitgedrukt (vgl. § 166) in de 

 gevallen, waarin deze vormen bruikbaar zijn, of door het als subst. gebezigde 

 deelw. met raa; voor «degene" bezigt men echter ook dan meestal doü met 

 de relatieve zinsnede als deelwoord, enz. Valt er geen nadruk op deze 

 woorden, dan worden zij uitgedrukt door subst. als doü, mensch ; rawi, 

 werk; parakdra, zaak; palm, soort, gedaante; enz. met volgend deelwoord 



«Zoodanig, dusdanig, zulk" worden uitgedrukt door het deelwoord van 



ndake en ndède, dikwijls gevolgd door het correspondeerende aanwijz. 



voornw.: supu mandake ake, eene dusdanige ziekte (60,39); na-èda-ku rawi 



mandede ede, toen zij dit zoodanige werk zag, (toen zij zag, wat er gebeurde, 



72.11); nlika na-èda mpara pa hu öha ro uta mandede ede, toen hij zag «het 



zoodanige uiterlijk van de rijst en toespijs" (dat de rijst en toespijzen er 



zoodanig uitzagen, of: hoe de rijst en toespijzen er uitzagen, 43.19). Ook 



kan ndake of ndede eene bezittelijke samenstelling met pdhu vormen, bijv. 



30.31. Soms vormt ndede ook eene samenstelling met het bepaalde subst. 



bijv. ba supu ndede-n, om eene dergelijke reden (14,21. v. o). Ook als 



subject met den nadruk kunnen deze woorden optreden : kapo mandede ede ndai 



weha-ta, enz., het zoodanige nu moet gij nemen; enz. (97.13, vgl. § 260). 



Aanm. Het Kölosch heeft volgende afwijkende woorden en vormen : haü (voor ahu) = Bim. nahu, 

 als meervoud is opgegeven hau döho (Bim. ita), doch als genitief heb ik steeds ia aangetroffen; 

 hami = Bim. ndmi; heu (uit kau) = Bim. nggómi; iya = Bim. siya; bae-ku (-mu, -na, enz.), 

 — Bim. ndai-ku {-mu, -na, enz.) zoowel in de beteekenis van »ik zelve", enz. als in de 

 beleekenis van .ik", enz.; luwu (vgl. Mal. tubuh) = Bim. weki, bijv. peso tuwu Bim. peso 

 weki: angi blijft in het Kölosch, bijv. ndadi pala angi-n nangi (= Bim. labo) ina-n, vervolgens 

 herkenden zij en hunne moeder elkander (111.12); mi = Bim. ake; ène = Bim. ede, apa=- 

 Bim. au, apa-te = au-du, bijv. apa-te nanga (Bim. nggdhï) ku-batu kena (= Bim. mena), 

 wat gij ook zegt, zal ik opvolgen (110 20); seï = Bim. tjoü. 



