BIMANEESCHE SPRAAKKUNST. 289 



wdli sara nai-sa, ku-waa mena-ku ba nahu, als zij morgen wederom (in mijn 

 net) binnengaan, zal ik ze allen medebrengen (18.21, vgl. nggdra na-luu 

 wdli sara nai-sa, ku-lemba-ku sa-mena-mena-na mawdra ede, 18.11); mai ka-ra 

 ndede-n mu-waü-ra karingu nami döho, tampuu-mpuu-na mu-nggdhi-ku ba 

 nggömi mböto ntau ro wdra-mu di ade peti nae, enz., want gij hebt ons allen 

 voor den gek gehouden, ten eerste zeidet gij, dat er vele schatten in die 

 groote kist waren, enz. (41.16 — 17, vgl. mu-waü-du kampula-mpula nami 

 döho ake, mu-nggdhi-ku mböto ntau ro wdra-m di ade peti nae, 39.39 — 40). 

 231. Gelijk reeds te voren opgemerkt is, kan het verkorte voornw. in de finiele 

 vormen soms verzwegen worden. 



I. Dat kan in de eerste plaats geschieden in den derden persoon, zoowel 

 bij een intransitief als transitief werkwoord, wanneer een subst. als agens 

 optreedt en na het praedicaat staat, en in den eersten of tweeden persoon, 

 wanneer uit beleefdheid lamada, ndai-ku, enz. na het praedicaat staan 

 (daarentegen wordt ku, voor zooverre mij bekend is, nooit verzwegen zoo 

 nami na het praedicaat staat, ook worden de verkorte voornw. nooit verzwegen 

 bij het in de vorige § vermelde gebruik der volledige voornw.). Voorb. 

 dula mena-ra rato labo doü labo-na. nggeè mpara la Kalai kèse-kèse-na, de 

 prins en zijne volgelingen gingen naar huis, en Kalai bleef alleen (22.27, 

 vgl. ede-mpara dula-na la Kalai di uma-na, na-nggeè-ra ana sangadji ede kèse- 

 kèse-na di sera, daarop keerde Kalai naar huis terug en de vorstenzoon 

 bleef alleen in het woud, 23.2); ntoi rongga-mu-ro, »is al lang uwe komst" 

 (zijt gij al lang aangekomen? 75.18, vgl. na-ntoi-ra supu-mu-ro, zijt gij al 

 lang ziek geweest? 59.24); pöda mena nggdhi ndai-mu, ana-e, »waar zijn 

 uwe woorden" (gij hebt gelijk) mijn kind (51.6, vgl. na-pöda mena nggdhi 

 ita de, wai' 51.13); kasi-ra ade-ta, wai-e mainga lamada, »uw hart heeft 

 medelijden" (gij zijt wel goed), moedertje, om mij te helpen (51.33); ndadi 

 kandadi-du ba ruma-ta ama-ra-duwa, de vorst maakte (hem) vervolgens ama- 

 ra-duwa (58.2, vgl. na-kandadi-ku ba ruma-ta djuru kuntji, ibid. reg. 4) ; 

 na-neè sara ngdha, pao weya-ku ba doü, indien hij wilde eten, gaf men het 

 hem in den mond (58.14); bune mpara pdhu-na sarae, hina sara ba oi, enz., 

 wat is zand, als water het aanraakt, enz. (22.17); ra-oro ba oi, antjo kaneè-du 

 ba balumba, nadat het water (den schedel) medegevoerd had, wierpen de golven 

 hem op het strand (58.17); au-du parenta ita ruma-ku suu-du ba lamada 

 döho, wat u beveelt, nemen wij op ons (60.22, vgl. ku-suu-ku ba lamada, 

 48.23) ; ndadi katjai-du ba lamada döho lalehe rasa ro dana, zoodat wij 

 meenden, dat er was een onheil van het land (dat een onheil het land 

 getroffen had, 21.4). 



Uit de vergelijking der verschillende voorbeelden blijkt voldoende, dat het 

 verzwijgen van het verkorte voornw. geen verandering in de beteekenis 

 medebrengt. 



Een intransitief werkwoord kan ook nog zonder nadrukswoord aangetroffen 



TEBH. BAT. GEK. XVHtt. 19 



