290 BIMANEESCHE SPRAAKKUNST. 



worden, bijv. ede-ra lao ou kai, mai tote-kadju, daarop gingen zij (den vogel 

 tote-kadju) roepen en deze kwam (20.32, de parallelplaatsen hebben mai-ra, 

 ibid. reg. 36 en mai mpudu, ibid. reg. 40); wdra-wdra ruwa-n doü mampinga 

 sa-uma-uma, mpinga ama-n mpinga ina-n, mpinga ana-n, er was eens iemand, 

 die met zijn geheele huis doof was, doof was de vader, doof was de moeder, 

 doof was het kind (17.6); nggdra mu-teka-si, made ana-m, mu-londo-si, made 

 ina-m mu-midi mboha-si, made ndai-mu, als gij opklimt, sterft uw vader ; daalt 

 gij af, dan sterft uwe moeder; blijft gij in het midden, dan sterft gijzelve 

 (21.24 en 23. v. o.). Nu verschilt het werkwoord in deze zinnen volstrekt 

 niet in vorm van het verbale subsi., ook kan niet gezegd worden dat een 

 verbaal subst. in deze zinnen niet gebruikt zou kunnen worden (vgl. § 252) 

 alleen slechts, dat hier een finiet werkwoord het gebruikelijkst zoude zijn. 

 Men kan deze vormen dus ook als werkelijke verbale subst. opvatten. Van 

 werkwoorden van transitieve beteekenis, zonder voorgevoegd verkort voornw. 

 en zonder nadrukswoord, is mij geen voorbeeld bekend, dat niet zeker als 

 verbaal subst. op te vatten is. 



Nogmaals zij hier opgemerkt, dat het verzwijgen van het verkorte voornw., 

 op deze wijze hier vermeld, altijd nog eene uitzondering is. Bij transitieven 

 heeft het zeer zelden plaats, bij intransitieven echter meer. In sommige veel 

 voorkomende uitdrukkingen is de weglating regel, bijv. taho weki-na (zie de 

 teksten passim), lett. het lichaam er van is goed, (mooi), v. d. het is schoon, 

 het is goed, goed!. Ook wdra (zijn) komt meestal zonder voornw. en 

 nadrukswoord voor, bijv. wdra sa-buwa sangadji, er was een vorst (55.5); 

 wdra tolu-n ana mone-n, er waren drie zoons van haar (zij had drie zoons, 

 26.8. v. o.); wdra ana siwe-ta-ro, hebt gij eene dochter ? (43.36); na-hengga-ku 

 padju-na, kombi wdra sawa ro meti, enz., hij stak zijn zonnescherm op, 

 (dewijl) er wellicht slangen of schorpioenen zouden zijn, enz. (44.12). Men 

 treft echter ook aan: wdra-dja-ra ana-mu-ro, hebt gij ook kinderen? (50.38); 

 na-wdra-pa doü, zijn er nog menschen? (74.22); na-wdra-ra katjihi-na, hij 

 heeft oordeel des onderscheids (11.3); vgl. ook § 240, vlg. 



II. Bij een intransitivum kan het voornw. van den derden persoon 

 verzwegen worden, zoo een subst. als subject vooraangeplaatst is, bijv. ndadi 

 wawi ede na-made-ra ro doü ede made dja-ra, het zwijn stierf derhalve, en 

 de man stierf ook (81.15); ndadi ruma-t lao luu-ra di ade nggdro dobu, 

 daarop ging de vorst in de rietaanplanting (26.7). Bij werkwoorden van 

 transitieve beteekenis, kan in dit geval het verzwijgen van het voornw. niet 

 plaats hebben. 



III. Wanneer twee of meer volzinnen, die te zamen een samengestelden 

 volzin vormen den agens gemeen hebben, kan het verkorte voornw. in de 

 tweede en volgende zinsneden verzwegen worden. De in de eerste zinsnede 

 uitgedrukte agens kan zoowel een subst. als een pers. voornw. zijn, het is 

 niet noodzakelijk dat hij tevens grammatisch subject zij. De verschillende 



