294 BIMANEESCHE SPRAAKKUNST. 



Bij intransitieven heb ik het verzwijgen van het verkorte voornw. nooit 

 aangetroffen als de agens een onbepaalden persoon voorstelt, wel indien 

 wij het verzwegen voornw. door »het" kunnen vertalen, bijv. nggdra ndedesa, 

 indien het aldus is (60.31, na-ndede, bijv. ibid. reg. 15); pöda dja, het is 

 waar (75.39). 



V. Een bijzonder gebruik wordt gemaakt van de finiete vormen met 

 weglating van het voorgevoegd verkort voornw. om het onbepaalde van den 

 agens aan te duiden in zinnen als de volgende: indo kapo sjarat imdn 

 „ ede sa-mpuru ori : metji ro tjaü-ku ruma Allah la'dla, metji-ku sa-mena-na 

 malaeka, enz., de voorschriften van den iman nu zijn: God te beminnen 

 en lief te hebben, de engelen lief te hebben, enz. (9.24 en 23. v. o.). 

 Wij zouden hier een infinitief bezigen en ook het Bim. kan hier het 

 verbale subsi, gebruiken, bijv. indo kapo mahardm ndai karawi-na ba doü 

 madawdra oi sambeya ede lolu ori: sambeya; hèko baiCullah', nenti qoraan ro 

 tiwi ro waa (waa-na in de parallelplaats 94.38), voorts wat verboden is om 

 te doen voor hem, die geen water voor het gebed heeft, is drieërlei: 

 bidden, het huis Gods omgaan, de Qoran vasthouden of dragen (11.28 en 29. 

 In het voorbijgaan zij herinnerd dat de Westelijke verwante talen in zulk 

 een geval den werkwoordsvorm bezigen, bijv. Jav. utawi parlu-ne wulu iku 



riériem kaping telu amasuh tangan karo ; zoo ook Sund. katilu 



ngumbah löngön, vgl. Grashuis, Soend. Leesb. pag. 137 en 48., daarentegen 

 Bim. tolu ori kai-na watja-ku rima bali bae, 8.35 of watja antju bali bae, 

 11.14). Bij intransitieven wordt nu of het verbale subst. of een finiete 

 vorm met voorgevoegd voornw. gebezigd; is de beteekenis daarentegen 

 transitief, dan is de finiete vorm met het weggelaten voornw. het meest in 

 gebruik. Het verzwegen voornw. is na, somtijds wordt het ook wel 

 uitgedrukt, men vergelijke bijv. 10.13 en 14: indo kapo makaiha-na islam 

 ede upa ori'. karawi labo daa bae ade; bade-ku mpa wati ngawa-na karawi; 

 kabantja ro sungge-ku doü makarawi malaho (wat den islam krachte- 

 loos maakt is vierderlei: eene godsdienstige handeling (verrichten zonder te 



weten (wat men doet), weten en niet willen verrichten, hen die 



het goede doen, bespotten) met 8.24 vlg. indo kapo makaiha-na islam ede 

 upa ori: tampuu-mpuu-na na-karawi-ku masaori-ori pdhu karawi-na ede labo 

 wati bae kai-na ade ; duwa ori kai-na na-bae kai-ku ade wati ngawa-na karawi ; 



upa ori kai-na na-kabantja ro sungge-ku doü makarawi malaho. 



Voorts: kakidi-ku sambeya (9.10. v. o.) en na-kakidi-ku sambeya (8.1), het 

 gebed »doen staan" (verrichten). Uit deze laatste voorbeelden, alsook uit 

 meerdere in N°. II en III der teksten, is te zien, dat na zoowel als genitief, 

 als voor een werkwoord gevoegd, op een onbepaalden agens kan duiden. 

 Over het nadrukswooid ku, dat gewoonlijk na deze vormen gebezigd wordt, 

 zie men de Aanm. na § 233. 

 § 232. Bij den in § 228 gestelden regel, dat een subst. of volledig persoonlijk 



