296 BIMANEESCHE SPRAAKKUNST. 



gij zeidet »het veel zijn van" (dat er veel waren) schatten in de groote kist 

 (41.17). Afgescheiden hiervan, doet zich ook in het Bim., evenals in andere 

 talen, het feit voor, dat sommige werkwoorden zoowel transitief als intransitief 

 kunnen zijn, zoo is metji, beminnen, meestal transitief, men kan echter ook 

 zeggen: metji labo. 



De agens wordt voorts niet door ba ingeleid na de volgende werkwoorden, 

 ofschoon zij een direct object bij zich hebben. 



Na raho, vragen, in de uitdrukkingen: raho dowa, bijv. makento mpara ba 

 ede, na-raho dowa nabi Isa di Allah ta'dla, daarna vroeg Jezus beden (bad 

 Jezus) tot God (58.27); en raho kangampu, bijv. na-raho-ra kangampu ruma-na, 

 en hun heer vraagt vergiffenis (13.53); indo kapo na-raho kangampu siya 

 mantjdra, voorts vrage hij, die schuldig is om vergiffenis (15.10). Anders 

 wordt raho op de gewone wijze behandeld, bijv. na-raho-ku ba doü mantau, 

 en de eigenaars vragen (om hun eigendom, 85.24). 



Ntau, voor zoover mij bekend is, onverschillig wat het object is: na-ntau 

 eli-ra nö nae, de groote gong had (gaf) geluid (77.38), makento mpara ba 

 ede, na-ntau wdli mpara nee ana-na maari-dri pöda, daarna had de allerjongste 

 zoon wederom begeerte (naar die vrouw, 28.8). 



IIJ. Wanneer een werkwoord in substantiefvorm staat na de werkwoorden 

 lao, mai, nee, ngawa, lowa, waü, disa, vgl. § 248, alsook na raho en dodo 

 (zoo de agens van beide werkwoorden gelijk is) wordt de agens, zoo die door 

 een subst. of volledig voornw. wordt voorgesteld, gewoonlijk na het tweede 

 werkwoord geplaatst, is dit laatste transitief dan wordt hij door ba ingeleid, 

 is hel intransitief, dan volgt de agens zonder ba : na-neè-ku ngdha weya ade-ku 

 ba Ama Metjo, A. M. (de tijger) wil mijn hart eten (36.11); nggdra na-raho 

 sara weli ba kali, indien de opperpriester vraagt (het paard) te koopen 

 (52.35); ndadi na-lowa-du kaaö ba Mayang-Mangure ntanda-na ede, zoodat 

 M. M. dien blik van hem kon begrijpen (78.26); lowa pöda-ra kurewe asa-m 

 je mond kan erg babbelen (gij kunt erg babbelen, (17.26). Op het tweede 

 werkwoord is ook toepasselijk hetgeen boven onder I en II gezegd is, 

 vandaar: na-nee-sa ngdha ade-na, indien »hun hart wil" (zij willen) eten 

 (90.1 v. o.). Wordt echter de agens tusschen de beide werkwoorden geplaatst, 

 eene constructie, welke overigens bij de finiete vormen niet dikwijls voorkomt, 

 dan hangt het al of niet bezigen van ba van het eerste werkwoord af, van- 

 daar: mu-lowa pöda pala nggömi, wai-e, saa hudu, gij kunt wel zeer goed 

 luizen vangen, kleindochter (69.18). Ook nee, willen, is dan als een intransitief 

 te beschouwen, hoewel er, indien het zelfstandig gebezigd wordt, vormen als 

 ra-neb van bestaan (gewoonlijk wordt ook na ra-nee de agens niet door ba 

 ingeleid, dus ra-nee ndai-na, 47.32, ra-nee nggömi, 48.29, evenwel komen bij 

 het verbale subst., in de beteekenis van het deelwoord als subst., meer 

 afwijkingen voor, vgl. § 254). 



Wanneer overigens het verbale subst. met gelijken agens als object 





