298 B1MANEESCHE SPRAAKKUNST. 



handwerk leert, opdat gij het nut daarvan ondervindt op het slagveld. (14.14). 



II. Dezelfde nadrukswoordeu worden nu gebezigd na den finieten vorm met 

 het voornw. van den eersten persoon, tot omschrijving van den imperatief. 

 Gewoonlijk gaan dan mai-ra of mai = het Mal. mari-lah of taho-ra of taho mpara 

 (vgl. § 235) =s het Mal. baik-lah vooraf. Voorb. mai-ra ta-lampa-ku, komt, laat 

 ons op weg gaan (56.13, het Latijn en Grieksch bijv. zouden hier den 

 conjunctief bezigen); mai-ra la-neè-ka di uma wai, komt, laat ons het huis 

 van de oude vrouw inklimmen (39.18); mai-ra ta-lao kada lampa, komt, 

 laat ons verder gaan (17.13); maai ake mai ta-lao kudu nggeè ada labo 

 ruma-t, welaan, laat ons nu onze opwachting gaan maken bij den vorst 

 (60.15 — 16); maai ake taho-ra ta-lösa kada, welaan, laat ons nu uit 

 (het land) gaan (55.34) ; kapo de taho-ra ta-lao kada rai aka uma-ta, daarom 

 laat ons naar onze huizen vluchten (20.12). Evenwel behoeven de woorden 

 mai-ra of taho-ra niet vooraf te gaan: ntjambe kai ba iwa doho-n, iyo, 

 kaman-e, taho pöda weki-na, ta-maru kada, de makkers antwoordden : ja 

 kameraden, het is goed, laat ons gaan slapen (41.6, taho weki-na beteekent 

 hier «goed, het is goed" als antwoord op eene vraag, taho-ra is = mai-ra en 

 kan door ons nooit met »het is goed" worden weergegeven, zie § 235, in 

 andere gevallen echter zijn beide uitdrukkingen geheel en al gelijk van 

 beteekenis) ; nggdra doü-sa, ta-rai kada, als er iemand is, laat ons dan vluchten 

 (39.31 en 33); nahu ku-lao-ku lewa, dri-e, laat ik ten strijde gaan, vrouw 

 (79.6). Na een werkwoord van transitieve beteekenis heb ik nooit een ander 

 nadrukswoord aangetroffen dan ku, hetzij mai-ra of taho-ra voorafgaat, hetzij 

 niet. Eigenlijk is er dus geen verschil in vorm met den indicatief, alleen 

 is op te merken, dat dit ku hier niet, gelijk in den indicatief, verwisseld 

 kan worden met ra, du, enz. Voorb. mai-ra ku-tundu-ku waa di uma-ku, 

 welaan, laat ik haar op de schouders nemen en naar huis dragen (32.41); 

 maai ake taho-ra ta-hanta-ku peti ake, laat ons nu deze kisl opnemen (39.25) ; 

 iyo, taho pöda weki-na, ta-rödjo-ku, ja, goed, laten wij hem aanspreken 

 (38.2) ; lao waa-pu ake sera, ta-kaa kantjore-ku, brengt (hem) naar het woud, 

 laten wij (hem) in tegenwoordigheid van velen verbranden (22.23 — 24). 

 Wel wordt somtijds geen nadrukswoord gebezigd: taho weki-na, ta-lao weha 

 doü ede, goed, laat ons die menschen gaan halen (70.9). 



Omtrent deze hier behandelde uitdrukking is nog op te merken, dat zij 

 ook gebezigd wordt in plaats van den tweeden persoon van den imperatief, 

 wanneer het werkwoord nader bepaald wordt door de woorden: labo nahu, 

 met mij, bijv. wali sara imbi-mu mai ta-lao sama-sama-ku labo nahu, indien 

 gij (het) niet gelooft, welaan ga dan te zamen met mij (38.11). Dit ta is 

 hier niet het voornw. van den tweeden persoon, want men spreekt hier met 

 nggömi, gelijk uit het verband blijkt, maar het voornw. van den eersten 

 persoon meerv., lett. zegt dus de Bim.: welaan, laat ons te zamen gaan met 

 mij (ik medegerekend), zoo ook: Bango-e ede-ra lao-mu mpanga, mai-ra 



