508 BIMANEESCHE SPRAAKKUNST. 



zoude tot niets nuttig zijn (40.1 — 2); kangampu mböfo-mböto lampa-ta nats, 

 lamada maraho tempo pidu nai wdli, ga toch niet morgen op reis, ik vraag 

 nog zeven dagen uitstel (75.42). Het kan ook in de andere personen gebezigd 

 worden, vgl. 64.40. De vormen voor de verbiedende wijs (uitgezonderd 

 kangampu) worden, gelijk reeds in § 255 gezegd is, ook gebezigd tot uitdrukking 

 van den conjunctief in een zin met de ontkenning. 



De in § 255 sub II behandelde omschrijving van den eersten persoon 

 imperatief is met de ontkenning niet anders dan door ai-na en volgend 

 verbaal subst. uit te drukken. 



Waar bij algemeene voorschriften enz. de tweede persoon van het werkwoord 

 met ta in den conjunctief wordt gebruikt, ziet men in zinnen met de 

 ontkenning steeds ai-na gebezigd Men zie de teksten vooral N°. 1 en IV. 

 (Hoewel het in de teksten niet voorkomt, zou ook ede-ra gebruikt kunnen 

 worden). Men bezigt in dit geval nooit het verkorte \oornw. ta voor den 

 vorm. De derde persoon wordt eveneens door ai-na met het verbale subst. 

 weergegeven, vgl. de Aanm. na § 255. Vooral in den derden persoon 

 echter bezigt men dikwijls eene omschrijving met lowa of waü, bijv. wati 

 lowa-na (of waü-na) weha, »bij kan of mag niet nemen", voor: »hij neme 

 niet", vgl. vooral N°. V der teksten. 



Nog is hierbij aan te halen het reeds in § 235 sub III behandelde: 

 sa-buwa ede, ta-lao weha-ku-ro ro ede-ra lao weha, waaruit te zien is, dat de 

 constructie met ede-ra, als deze een conjunctief met ontkenning uitdrukt, 

 niet tot den tweeden persoon beperkt is. Opdat niet (vgl. § 255 sub I.) 

 luidt: möda (möda-ka, enz.) ai-na, bijv. ai-na nggdhi nae-nae, möda ai-na ringa 

 ba wai, laat ons niet luid spreken, opdat de oude vrouw het niet hoort 

 (59.14); ndadi kèto-na djdra ede nenti katjiya ba nahu, möda ai-na möda 

 wali-na, den staart van het paard houd ik dus stevig vast, opdat het niet 

 wederom verdwijnt (54.54 — 55); ndei kani-na, möda-ka ai-na hina ba rawi 

 doü, om door hem gedragen te worden, opdat hij niet door tooverij getroffen 

 worde (6.1). Vgl. ook de verwante talen. Voorts kan ai-na nog voorkomen 

 na sareè-pu of ede-du: sareè-pu (ede-du) ai-na rampa masaori-ori palm, laten 

 zij niets rooven; voorbeelden komen in de teksten niet voor. 



Zinnen als : ai-ai töpo-na weha-na nggdhi ntjundu, moge hij geen (valsche) 



aanklacht opnemen (90.54), kunnen beschouwd worden als de uitdrukking 



van den optatief met ontkenning. 



Aanm. Ai-na kan niets anders zijn dan een subst., waarna het verbale subst. blijkens na in 

 genitief betrekking staat, vgl. de constructie van het Fidjisch kakua (Kern. De Fidjitaal, 

 enz., pag. 122). Zonder na komt ai voor in zinnen als de volgende: ai ama-tji mapata 

 ana, ai ana-tji mapata ama, noch de vader herkende den zoon, noch de zoon den vader 

 (58.42 en 59.1). In dergelijke zinnen bezigen de verwante talen, voor zooverre ik weet, het 

 gewone woord voor »niet". Verder is in het oog te houden, dat, wanneer in zinnen als: 

 wati bade(-na) ba doü ede, die man weet het niet, waar een verbaal subst. moet gebezigd 

 worden, de nadruk op het logisch onderwerp (hier dus doü ede) valt, dit vóór het werkwoord 



