BIMANEESCHE SPRAAKKUNST. 515 



zult zijn [geworden], zal ik uw hart eten (55.15. v. o.); mai ka-ra ndede-n. 

 na-waü sara lósa döho, tjoü-ra ndai makaruma-ta üa döho, want, als zij weg 

 zullen gegaan zijn, wie zal ons (dan) als vorst erkennen ? (55.52) ; wdra 

 sa-buwa parakdra ndai nuntu waü labo ita ruma-ku, waü-si ringa ba ita 

 ruma-ku nggdhi ro rawi ake, wati dja-du lowa, enz., er is ééne zaak, die eerst 

 aan u moet verhaald worden, als uwe Majesteit deze woorden en deze zaak 

 gehoord zal hebben, kan het niet anders of, enz. (60.25 — 24). Soms moeten 

 wij dergelijke met nggdra aanvangende zinnen ook met het perf. (of plusq. 

 perf.) vertalen: nggdra na-waü sara ringu, wati-du lowa-ta kandadi kali, als 

 hij gek geworden is, kunnen wij hem niet meer opperpriester doen zijn 

 (55.59 en 40); sdra-na ruma-t bïtjdra: na-waü sara sambeya djumaa ro na-waü 



sara mbeï sadeka, na-luu-ra di ode asi, het was de gewoonte van 



den rijksbestierder, dat, als hij het Vrijdagsgebed verricht en aalmoezen 



gegeven had, hij het paleis binnen ging, (56.51 en 52); na-lampa-si 



di sori, na-kani-ku sapalu-na, na-waü sara lösa watu oi ro sori, na-runlju-ku 

 sapata-na, als hij door eene rivier ging, dan trok hij zijne schoenen aan, als 

 hij weder uit het water [en de rivier] gekomen was, trok hij zijne schoenen 

 uit (42.55 en 56). 

 § 241. In vragen en antwoorden wordt dikwijls in plaats van de finiete vormen 

 het verbale subst. van het perf. gebezigd: na-sodi-ku: ra-röpo ndai-mu-ro 



labo rahi-mu? ■ iyo ra-röpo-ku lamada, en zij vroeg: hebt gij twist 



gehad met uw man? ja, ik heb twist gehad (72.11 en 12); 



na-sodi-du la Bango: waü-du kandeu-mu-ro dri-mu aka-n ede? waü-du 



kandeu ba nahu kai oi pana, zij vroegen aan Bango: hebt gij daareven uw 



broeder gebaad? ik heb (hem) gebaad met warm water (55.18 en 19). 



Men kan echter, evenals in het imperfectum, ook de finiete vormen bezigen, 



bijv. na-waü-ra wdra doü sodi-na-roP na-waü-ra mböto doü maso'di-na, 



heeft zij al een vrijer? «veel zijn geweest die" (velen) hebben haar 



ten huwelijk gevraagd, (45.2 en 5). Buiten vraag en antwoord leest men 

 72.17: kira ba nahu ra-röpo-na anakoda ede labo wei-na„ naar ik meen, 

 heeft de scheepsgezagvoerder met zijne vrouw twist gehad. (Het is niet 

 waarschijnlijk, dat ra-röpo hier object van kira is, vgl. § 247, ten eerste 

 dewijl dergelijke woorden, als kira, gewoonlijk als absolulieven gebezigd 

 worden, waarbij het volgende in de directe rede staat, vgl. § 251 en ten 

 tweede, dewijl de verbale subst. met ra, althans in meer gewone taal, niet 

 in dezen zin als object plegen op te treden, vgl. § 255). Nu vergelijke men 

 hierbij 66.11: pala ranggasasa ede wdra ra-weha-na ana sangadji, de reuzen 

 nu, hadden eene koningsdochter genomen (geroofd). Natuurlijk heeft hier 

 ra-weha na wdra de beteekenis van het verbale subst. van het perf., niet, 

 gelijk in de voorbeelden onder § 65, die van »het genomene". Het zoude 

 absoluut hetzelfde geweest zijn, indien men voor wdra ra-weha-na gezegd 

 had na-waü{-ra, enz.) weha. Men kan dus voor de finiete vormen van het 



