BIMANEESCHE SPRAAKKUNST. 315 



tfraag en antwoord, terwijl in beide het teeken van het perf. voor den verbalen 

 vorm na wdra ontbreekt. Een ander voorbeeld nog is : maai ake wdra 

 nggadu-na sura, nu heeft hij een brief gezonden (73.37). 



Niet altijd evenwel heeft wdra, gevolgd door een eenvoudig verbaal subst ., 

 de beteekenis van het perfectum, het kan ook imperf. zijn. In dat geval 

 echter geeft de construclie aan het werkwoord steeds 1 * eene ^nadrukkelijke 

 beteekenis. Dit kan nu ook het geval zijn, zoo de constructie in plaats van het 

 perfectum staat, bijv. in de antwoorden, maar uit de bovenstaande voorbeelden 

 blijkt, dat zij ook gebezigd wordt, waar volstrekt geen bijzondere nadruk 

 op hel werkwoord valt. Voorb. ede-ra kau lao tiyo kai ba pa. Ede-ra èda 

 kai ba doü malao parèsa-na aka-n de, na-wdra pöda èda-na doü upa-na, daarop 

 beval de pachter te gaan kijken. Daarop zag hij, die ging onderzoeken 

 (rond) en hij zag werkelijk de vier menschen (40.15 — 16). Eigenlijk drukt 

 de construclie met wara hier hetzelfde uit, wat ook reeds door pöda «werkelijk" 

 wordt te kennen gegeven, vgl. 54.22. Vooral in ontkennende zinnen met 

 wati is deze constructie gebruikelijk; na-lambdri kui, na-tambdri wdna, wati 

 wdra èda-na doü masaldm, hij wendde zich links, hij wendde zich^rechts, 

 maar hij zag volstrekt niemand, die groette (58.24); makento mpara ba ede 

 kadeè-deè ba ruma sangadji, wali-pu wdra mai-na ruma-t bitjdra ro kali, de 

 vorst wachtte daarna langen lijd, maar de rijksbestierder en opperpriester 

 kwamen nog in het geheel niet terug (47.40) ; wati wdra ntjambe-na sangadji 

 Ana-ana, vorst A. a. antwoordde volstrekt niets (46.12); indo kapo poö ede 

 wati-du wdra èda-n, de bamboe evenwel zag hij in 't geheel niet meer (24.24) ; 

 (het nut van zich naar den qiblat te richten is) : wati-da wdra-na hina-na 

 pala ba sikasa, dat straf hem zeker niet treffen zal (93.2). 

 § 242. Omtrent het gebruik en de beteekenis van het perfectum is nog het volgende 

 op te merken. Het perf. der kwalificatieve werkwoorden beteekent in de 

 meeste gevallen: «geworden zijn, wat het woord aanduidt". Voorb. zijn 

 in de voorgaande §§ te vinden, hier volgen nog enkele: wati-du èda angi-ta, 

 ane-e, mu-waü-ra nae sampela, ampo la-èda angi, wij hebben elkander niet 

 weer gezien, eerst nu gij groot en volwassen geworden zij t, zien wij elkander 

 weder (87.21 — 22); na-waü-ra fakabu rawi-na ba waü-na lowa, zijn gedrag 

 is laatdunkend geworden, dewijl hij knap geworden is (99-31). Soms 

 kunnen wij het vertalen door «reeds, al" in te voegen: wdra lolu-n ana 

 monè-n, na-waü-ra nae sampela mena, zij hadden drie zoons, die allen reeds 

 groot en volwassen waren (26.8. v. o.). Dikwijls wordt evenwel ook het 

 perfectum gebruikt, waar wij dit niet zouden gebruiken. Men houde hierbij 

 in het oog, dat deze woorden, in het imperfectum gebezigd/Moor ons ook 

 dikwijls weer te geven zijn door «worden, enz.," wat het woord verder 

 aanduidt, bijv. makento mpara ba ede, na-supu-ra ompu, daarna werd de 

 oude man ziek (39.2) ; na-laho lalo mpa supu ede, dan werd de ziekte terstond 

 »goed (beter, 59.4). Hoe wij nu deze werkwoorden vertalen moeten, hangt 



