BIMANEESCHE SPRAAKKUNST. 31 7 



na-made-sa of na-iha-sa, indien het sterft of bederft (of: geschonden wordt, 

 15.7); sandaka-pu iha ngdra-mu, zorg voor het bederven van uw naam (zorg 

 dat gij geen slechten naam krijgt. 84.26. v. o.) ; na-waü-ra iha mena kone 

 tembe-ku, zelfs mijn saroeng is heeleraaal vernield (34.32) ; iha ade, zich 

 bedroeven (83.30, 86.18), maar: bente maiha, eene vernielde, vervallen versterking 

 (78.36); zoo ook in de uitdrukking: ruu maiha, ongeluk, tegenspoed (bijv. 

 8.11); tkjo weya ruu-na, na-taho ro na-iha, zien naar iemands lot, of het 

 goed of slecht is (64.3); iyu-na na-mbai, de lucht er van is bedorven, het 

 stinkt, als vaste eigenschap (10.28); föo mambai, bedorven, rottige mangga's 

 (62.16); maar na-waü-ra mbai wöu-na ake, die lucht van haar is bedorven, 

 zij stinkt (33.9, als toevallige eigenschap) ; nggara na-ntjuwu mpowa-sa, als 

 het alleen maar gewond wordt (15.8); ndei bore kai-na sarumbu-na mawaü-ra 

 ntjuwu. om zijn gewond lichaam mede in te wrijven (62.4); maar ai-na 

 paki-mu doü mantjuwu, werp niet weg (laat niet in den steek) de gewonden 

 (13.5); ndadi na-ambi mena-ra sa-mena-na sangadji-ngadjidöhoede,waümpara 

 ambi, enz., daarop maakten de verschillende vorsten zich gereed, toen zij 

 gereed waren, enz. (79.12 — 13); na-waü-ra ambi waü oi di tjere, het water 

 in den ketel stond al te voren gereed (44.34). Het deelwoord met ma van 

 made, sterven, heeft de beteekenis van ons adjectief »dood" ai-dja-na daa 

 umbu-mu doü mamade, begraaf toch vooral de dooden (13.6); nggara wdra-sa 

 djara ro sdhe ro au-au-du mamade, indien er is een paard oi' een buffel of 

 wat ook, dat dood is (14.6. v. o.) ; daarentegen: kamori mena-pu doü maramade 

 ake, maak (weder) levend al deze lieden, die gestorven (die door uw toedoen 

 gedood) zijn (19.37—38). 



Bij enkele veel voorkomende woorden wordt wel eens het perf. niet 

 vormelijk uitgedrukt, bijv. bij fjumpu, eindigen (finiri) : na-waü-ra tjumpu 



doü di ade rasa-ro? tjumpu-ra, zijn de menschen uit dit land op? 



(zijn er geen menschen meer in hel land?) zij zijn op (74.13 en 14); 



nggara na-tjumpu sara oi, als het wal er op is (5.2); na-mpoi-sa mai-na, 

 als hun komen afgeloopen is (als er niet meer komen, IV.) ; na-bini saraa-kn 

 lamba nahu aka-n de, mijn net was ten eene male vol (18.6, waü-ra bini, 

 ibid. reg. 2 en 13). Ook als het werkwoord den vorm van een subst. moet 

 aannemen, wordt het perf. dikwijls niet aangegeven, bijv. wali-pu made-ku 

 nahu ake, ik ben nog niet dood (33.17). Daarentegen wordt in de finiete 

 vormen als historische tijd, het perf. voor het imperf. gebruikt: ede mpara 

 mbia sambura pöda-na lopi rato aka-n ede; doü labo-na waü-ra made mena, 

 enz., «daarop brak het schip van den prins werkelijk uiteen" (daarop leed 

 de prins werkelijk schipbreuk), zijne volgelingen zijn allen omgekomen 

 (kwamen allen om), enz. (21.15 — 14. v. o.); ede-ra hanta kai-na tdre malabo 

 tonggo ro pingga, löo bate mena kai ba rido-n na-waü-du mbia sambara-mbura 

 mena pingga ra mangko, daarop nam de schoonzoon de schalen met deksels 

 en borden op, en wierp ze neer, (zoodat) al de borden en koppen (z. v. a. 



