318 BlMANEESCHE SPRAAKKUNST. 



het aardewerk) in stukken braken (27.22 — 25). Op te merken is nog, 

 dat de hier behandelde woorden de beteekenis van het perf. hebben in 

 samenstellingen: made lelo, verpletterd (door verplettering) sterven (20.17 

 en 27) ; enz. 



De woorden, welke gevormd zijn met de in onbruik geraakte en voor 

 het Bim. geheel synonieme prefixen ka, ta en sa worden op dezelfde wijze 

 behandeld. Het duidelijkst valt dit in het oog bij die woorden, welke wij 

 door adjectieven of verleden deelwoorden kunnen weergeven als : tahengga, 

 open; sanggori; los; sambanta, uitgestrekt. Evenals nu supu, indien het 

 geen blijvende eigenschap uitdrukt door ons weer te geven is met »ziek 

 worden", evenzoo beleekent in dat zelfde geval tahengga, open worden, d. i. 

 zich openen, opengaan; sanggori, los worden, los gaan; sambanta «uitgestrekt" 

 worden (niet als passief van uitstrekken, maar als een adjectief met worden, 

 exlendi, zich uitstrekken). Wil men nu uitdrukken »open zijn", enz, dan 

 moet derhalve het perf. gebezigd worden. Men zegt dus: na-èda-du ntjai 

 lawa-na na-waü-ra tahengga mena, hij zag, dat de poortdeur geheel open 

 stond (51.38 en 39); na-èda-du Maharadja Indar-Dewa na-waü-ra sambanta, 

 hij zag vorst I. D. uitgestrekt liggen (79.37 — 38) ; parada sara na-waü-ra 

 saröljo, de verf is afgeschilverd (100.26) ; na-waü-ra pala sarötju mena 

 wöle-na, de grendel is geheel afgeschoven [geraakt] (102.20). Doch ook bij 

 die woorden, welke wij anders weergeven, geldt dezelfde regel. Een woord 

 als kakila, bijv. vertalen wij door: schitteren, glanzen, maar eigenlijk behoort 

 het lot dezelfde catagorie woorden als: tahengga, men zegt dus: na-waü-ra 

 kakila bune saninu weki-na djdra ede, het lichaam van het paard glom (lett. 

 ongeveer: was glimmende geworden) als een spiegel (52.41). Om dezelfde 

 reden is het perf. gebezigd in: labo waü kadjaro-djoro raa weki-na »met het 

 in stroomen vloeien van het bloed van hun lichaam", (terwijl het bloed in 

 stroomen vloeide uit hun lichaam, 62.2). Men vergelijke nog de vertaling 

 van volgenden Maleischen zin : pandji-pandji marika itu pon berkibaran-lah 

 dan segala lambung marika itu pon berkilalan-lah dan segala parisi marika 

 itu pon gumirlapan-lah : bindera siyadera ede na-waü-ra tafèfa-fèfa labo 

 sa-mena-na budja siyadera ede na-waü-ra kakila labo sa-mena-na tende siyadera 

 ede na-waü-ra kantjindo. 



Een woord als sarènga vertalen wij door » op den rug of achterover liggen", 

 en deze beteekenis kan hel ook werkelijk hebben, bijv. in de substantief- 

 constructie, anders is het wederom in het perf. te bezigen: limba ompu 

 na-waü-ra made sarènga di ade peti, het lijk van den ouden man, dat 

 achterover (dood) in de kist lag (59.35, waü-ra behoort bij sarènga, over 

 deze samenstelling, waarin van de gewone volgorde afgeweken wordt, zie 

 men $ 168). 



Stellen deze woorden evenwel eene blijvende eigenschap voor, dan staan 

 zij in het imperf., maar in de beteekenis, welke anders het perf. heeft, dus : 



