324 BIMANEESCHE SPRAAKKUNST. 



subst. met deelwoordelij ke bepaling te gebruiken, tenzij het verbale subs 



ook in eene meer eigenlijke substantiefrbeteekenis in gebruik is, die men m< 



»dat, wat" kan omschrijven, bijv. na-póda mena nggdhi ita de, uwe woorde 



zijn waar, (hetgeen gij zegt is waar, 51.21 — 22). Voorb taho mpara tji 



waü-ku ita, het is het best, dat ik u eerst verberg (68.34, vgl. § 236) 



wati taho-na (vgl. § 253) lao ita, het is niet goed, dat gij gaat (56.18' 



wati-du ndadi-na (vgl. § 253) lao liyo, het ging niet door (het geschiedd 



niet), dat zij gingen zien (76.31); mustahil mpinga-na, het is onmogelijl 



dat hij doof is (7.8) ; mustahi daa waa kaneè-na ba radja Mangendar-Sri, h< 



is niet te denken, dat vorst M. S. (hem) niet bovenbrengt (75 4); hit 



kalösa-na tjuke-na, het staat vast (het is noodzakelijk), dat hij schattin 



opbrengt (13.33); wati kura-na liyo ro ngupa, »het was niet te weinig, d< 



zij rondzagen en zochten" (zij schoten niet te kort in het rondzien e 



zoeken, 65.19) ; ndadi mpara tada-na daa wdra-na madja-mu, het gevolg ii 



dat zichtbaar wordt, dat gij geen schaamte hebt (105.41) : pai-sa mu-nunt 



kat, pehe-ra kau-ku lao ngupa, verondersteld, dat gij hel aan (ons) vertel 



hadt, dan was het mogelijk geweest, dat ik bevolen had (hem) te gaa 



zoeken (68.26). Zoo ook bij wddji(b), hardm [hara), patu, na welke woorde 



echter meestal (na pehe somtijds) het verbale subst. met ndai gebezigd wordi 



vgl. § 94, welke constructie door ons weer te geven is met: het is verplichtenc 



enz. (om) te, enz. Bij andere woorden is deze constructie niet gebruikelijl 



men zegt dus : na-ipi-ku ntjöki-na (vgl. de volgende §) ndawi weya marakat 



ede, het is zeer moeielijk (om) dit geraad te vervaardigen (62.42); ook we 



bij pehe: wati pehe-na karawi sambeya, het is onmogelijk het gebed t 



verrichten (94.37). Voorts : nae-na hadju ede watt-du ndai waü-ta nunti 



de grootte van dezen boom (hoe groot deze boom is) kan niet door on 



beschreven worden (91.28); vgl. § 95. 



Ook wanneer zulke zinnen bij ons een subst. in genitivo (na een ande 



subst.) omschrijven, zijn zij in het Bim. door een verbaal subst. weer t 



geven : nai-sa wakalu mai-na, morgen is het de tijd »van hun komen" (da 



zij komen, 66.41) ; ai watja-ta, op het tijdstip, dat gij wascht (5.9) ; di o 



sapa-ta nanga, op het tijdstip, dat (toen) wij de rivier overstaken (56.S 



Hier kan ook het subst. met ndai en kai gebezigd worden, vgl. § 130) 



tanda nggavoe ro deni tldhir imam Mahdi, het teeken, dat nabij is de verschijninj 



van den Mahdi (99.12—13). 



Aanm. Zinnen als qdd.run aö-na makuwasa, mustahil maröme, qddirun beteekent «sterk", he 

 absurde is »zwak" (7.16), kunnen natuurlijk evenals in elke andere taal voorkomen. 



§ 246. Zeer dikwijls treedt een verbum in substantiefvorm als subject op, waai 



ons taaieigen een finiet werkwoord als praedicaat eischt. Dit geschiedt 



wanneer de nadruk valt op eene nadere bepaling van plaats, tijd of omstandigheid 



wat, volgens een algemeen geldenden M. P. regel, aangeduid moet wordei 



door een subst. (of partikels, deze laatste komen echter in het Bim. nie 



