330 BIMANEESCHE SPRAAKKUNST. 



kau-pu ndawi weya garagadji, beveel (hem) eene zaag voor mij te maken 

 (21.7. v. o.); lamada duwa wati kau-na luu, ons beiden lieten zij niet binnen- 

 gaan (57.19); waii-lji raa-kanta-mu nóno luwa, hebt gij niet verboden palmwijn 

 te drinken (85.9); (doü siwe) makaantanana ntau-na wei mahaldl rahi, (eene 

 vrouw), die haar man belet, (nog) eene vrouw, die hem geoorloofd is, te 

 nemen (87.30). 



Op te merken is nog: ngèna, wachten op iemand of iets, dat in het Bim. 

 transitief is, vandaar: doü di uma sigi, na-waü-ra ngèna mena nee-na kali, 

 de menschen in de moskee nu hadden daarop allen gewacht, dat de opper- 

 priester naar boven (in de moskee) ging (53.19 — 20). 



Voorts geeft het verbale subst. eiken infinitief van onze taal weer, die het object 

 van een voorgaand werkwoord is, zoo beide werkwoorden den agens gemeen 

 hebben of de agens van het eerste het rechtstreeksch object van het tweede is 

 (waar wij dus een passieven vorm bezigen), bijv. tanaö tunti ro ngadji, schrijven 

 en lezen leeren (89.32); tabai 1ja-pu pala, probeer eens te staan (30.32); raho 

 (of raho weki-na) of dodo dula, vgl. § 214; ndai-ku masanggu-na kamara, ik 

 beloof (neem op mij) haar aanwezig te doen zijn (50.24); wati-da waü-na 

 sdra ngdha kuu, hij kon het niet meer verdragen zemelen te eten (28.3); 

 lamada döho wali-du waü siya kantjöki ba ana ruma-ta, wij kunnen niet 

 meer verdragen »het kwellen van" (gekweld te worden door) den zoon van 

 den vorst (55.18); enz. Op deze wijze is ook te verklaren het verbale subst. 

 na kina, bijv. ku-hina-ku èda of ku-hina èda-ku, ik raakte te zien, ik zag 

 toevallig of bij ongeluk, vgl. § 170). Ook zij zoo te verklaren de passim 

 voorkomende verbale subst. na Ijaü, behagen in iets scheppen, er van houden 

 om, beminnen, dat in het Bim. steeds transitief is, alsmede na nee, willen, 

 begeeren, voornemens zijn (zie ook boven), bijv. tjaü hdri-hdri, er van houden 

 om te lachen (89.27) ; nggdra la-neè-sa mbe'i doü, indien gij het iemand 

 wilt geven (5.42) enz. ; of evenwel, vooral het laatste, als een werkelijk 

 transitief is te beschouwen, is twijfelachtig, vgl. beneden § 254. 



Nog zijn de volgende opmerkingen te maken: 



Het werkwoord èda, zien, heeft meestal de constructie met het deelwoord 

 vgl. § 47 en § 62, zeker als het volgende werkwoord transitieve beteekenis heeft. 



Volgt op ringa nog als object haba(r), dan staat het volgende werkwoord 

 als subst. in genitivo, bijv. na-ringa-ra habar ba Maharadja lndar-Dewa wdra 

 sa-buwa rasa mabou ndadi, vorst I. D. hoorde het bericht, dat er eene stad 

 was, die pas was ontstaan, (dat er pas eene stad was ontstaan, 63.19 en 20). 



Na de werkwoorden, welke «zeggen, mededeelen, meenen", enz. beteekenen, 

 gaat men meestal over in de directe rede. Na sodi, vragen en kananu, denken, 

 bezigt men steeds de directe rede. Eene uitzondering maakt nuntu, verhalen, 

 doch ook na dit woord gaat men in de directe rede over, als er te veel 

 verbale subst. zouden moeten volgen. Men zie bijv. het vervolg van den 

 bovenaangehaalden zin met nuntu (71.21, vlg.). 



