334 BIMANEESCHE SPRAAKKUNST. 



lao maru, daarop sleurde hij zijne vrouw mede om te gaan slapen (52.10); 



ngemo lao ngupa ngaha, (uit)vliegen om voedsel te zoeken (77.37); na-waü-ra 



suru sera, zij zijn achteruitgegaan (hebhen zich verwijderd) om hunne behoefte 



te doen (99.8) ; kapo mai döho-ra simi ro daro inga weya di ade kola ake, 



komt derhalve duiken en rondtasten in dezen vijver om (mij) te helpen ; 



(53.50) ; neè-ku (vgl. § 251) mai raho inga ndawi weya sa-mena-na marakani 



masa-ngganga ake, ik wensch (u) te komen vragen, of gij mij helpt om 



voor mij te maken al dit gouden geraad (62.38) ; nahu mpara ndai tjèpe 



nggómi nika labo ana rato ede, ik zal u vervangen om te huwen (ik zal in 



uwe plaats huwen) met die prinses (22.33) ; na-dahu ngaha riba, hij is bang 



om woekerwinst te »eten" (te behalen, 96.14); na-dahu ade-ta lao sodi doü 



aka »onze harten" (wij) zijn bang om dat meisje te gaan vragen (26.6. v. o.); 



lamada dahu ade-ku nggeè kèse-kèse, ik ben bang alleen te blijven (69.29) ; 



daa madja-na rungka raa-sake, zijn zich niet schamen om af te breken, 



wat hij overeengekomen is (97.25); daa madja-mu nggdhi, gij schaamt u 



niet (vgl. § 252) te zeggen (83.8) ; wati wdra makasi ade inga ro horu nahu 



ake, niemand was (zoo) medelijdend om mij te helpen en bij te staan 



(37.12); ore mpa doü mahau ade-na ngdri, »veel zijn zij, die (te) lui zijn" 



(velen zijn te lui) om te graven (XII). 



Somtijds wordt ook hier de agens van het verbale subst. nog door een 



verkort voornw. aangeduid : ba bau sandake ntoi-na da wdra kat nunlu ro 



nggdhi-mu karinga-mu nami, enz., waarom hebt gij zoo lang niets gesproken 



en verteld om ons mede te deelen, enz. (68.25); na-tenggo kandadi-na 



sa-mena-na mumkin, hij is krachtig (hij heeft de macht) om het aanwezen 



te geven aan al wat mogelijk is (7.4 — 5). 



Aanm. Na een subst. wordt ons >om te" door den genitief weergegeven als het een eigenlijk subst. 

 is, bijv. ntjai-na tjampo, weg of middel van zich vermengen of vereenigen (om zich te 

 vermengen of te vereenigen, 52.28). Is het subst. evenwel een verbaal subst., dan volgt óf 

 een ander verbaal subst. öf de actieve vorm met ndai, bijv. au-tji rawi-mu mai di uma 

 nahu (34.19, vgl. § 124); na-rongga-ra kananu-na sangadji Indar-Anggasa makau ngupa, 

 de gedachte van vorst I. A. kwam (vorst I. A. kwam op de gedachte) om te laten zoeken 

 (64.1 — 2); ndadi wati-dü karongga-na raa-parenta ruma-ta malao ou, enz. hij bracht dus 

 niet over het bevel van den vorst om te gaan ontbieden, enz. (46.42). 



§ 249. De verbale subst. worden op verschillende wijze als absolutieven gebezigd. 



Hun gebruik laat zich vrij wel onderscheiden naar de plaats, die zij in den 



zin innemen, al zijn de grenzen niet scherp te trekken. 



I. Vooraan in den zin geplaatst, slaat een verbaal subst. als absolutivum 



ten eerste in plaats van tijdelijke adverbiale zinnen, voorafgegaan door ntika 



of ede-ra. Voorb. èda ba Tjahaya-Hairani anakoda manee luu, ede-ra bonto 



kai-na, enz., toen Tj. H. zag, dat de scheepsgezagvoerder wilde binnengaan, 



sloot zij, enz. (72.9) ; ringa ba nabi Isa eli doü masalam, na-tambdri enz., 



toen Jezus eene stem hoorde, die hem groette, wendde hij zich, enz., (58.23) ; 



ringa ba iwa-na, ede-ra tjuwa tbhó kai-na peli ede, toen zijne makkers dit hoorden, 



