BIMANEESCHE SPRAAKKUNST. 337 



ringa-ku habar matantu, (en) hij heeft eene maitresse, naar ik eene zekere 

 tijding gehoord heb (naar ik met zekerheid vernomen heb, 51.9). Wanneer 

 een vorm met ndai als praedicaat optreedt, dan wordt het verbale subst. 

 regelmatig niet tusschen het subject en praedicaat geplaatst, dus: djanga 

 peyo mataho, nggdhi ba ina-ku, boschhanen zijn het, die goed zijn, volgens 

 het zeggen van mijne moeder (18.14, vgl. ibid. reg. 24). Ten slotte kan het 

 verbale subst. in deze beteekenis ook vooraangeplaalst worden: ringa ba 

 nahu, ruma-ta ede na-ngupa tuta doü matuwa, naar ik hoor, zoekt de vorst 

 hoofden van oude lieden (25.36). 



IV. Achter in den zin geplaatst, hebben de verbale subst. van het imperf. 

 en van het perf. van een transitief werkwoord in de eerste plaats de beteekenis, 

 die wij kunnen weergeven door een lijdend deelwoord, als in: made ngdha 

 (ra-ngdha) ba afi, sterven, verslonden wordende (verslonden) door het vuur, 

 vgl. § 62 en § 67. Ook een intransitief, met een anderen agens dan het 

 hoofdwerkwoord, kan op deze wijze als absolutivum gebezigd worden, bijv. 

 tjoü-tji maou-ou dri lawa ede, wati wdra (voor labo wati wdra) ndai-na pande, 

 wie roept daar herhaaldelijk buiten de poort, terwijl de baas-zelf er niet 

 is? (50.29); ludu angi huri labo doü makalai, daa wdra-na sa-ort-ori pdhu 

 malama-na, elkanders vel aanraken, terwijl er niets is, wat het bedekt 

 (94.24 — 25); ampo ta-kau-ku nöno, ntjao asa labo rope-na, vervolgens laat gij 

 hem (het ei) opslurpen, terwijl zijn mond den dop ontmoet (3.31 — 32); ampo 

 ta-kau-ku ntjubu dei wombo uma-na luu walu da, lösa watu do, dan laat gij 

 hem kruipen door de ruimte onder het huis, terwijl hij aan den Noordkant 

 ingaat en aan den Zuidkant uitkomt (5.22). 



V. De verbale subst. van het imperf., transitieve en intransitieve, kunnen 

 echter ook zoo gebezigd worden, dat hun agens overeenstemt met dien van 

 het hoofd werk woord. Zij staan dan in plaats van de deelwoorden met ma. 



Voorb. bune-ku da karente kai lamada döho, èda-ku kanatja manggeè 



mena di sori rai londo mena di möli, hoe zouden wij niet aan de oppervlakte 

 gekomen zijn, (met) het zien ( = ziende of toen wij zagen), dat de kanatja' 's 



, die in de rivier verblijf houden, allen naar zee vluchtten (21.2); 



kali na-mbui ntene-pu lambuhu-lambate labo tjere, bate tja-do, bate tja-da-na, 

 de opperpriester was nog maar aan het worstelen met den ketel, dien naar 

 Zuid en Noord smijtende (terwijl hij dien links en rechts smeet, 54.40 en 

 41); mundo mpara mada-na ntanda batu-na dei raa-rawi, hunne oogen zijn 

 wijd open, terwijl zij hunne werken nazien (84.6) ; wati-du wdra-na köne 

 sa-mpuu hadju, raso mena mböo mbali-elo-na ro mbdru-mbanta-na, er is niet 

 één boom meer, zij zijn schoon op, ondersteboven gevallen en door elkander 



liggende (30.37) ; mandinga labo parenta ruma-ta kau-na lao longgu, 



terwijl de vorst tevens beval bevelende ( = om) Ie gaan bewaken, 



enz. (59.29). Meestal wordt evenwel het verkorte voornw. na het verbale 

 subst. verzwegen: ede-ra mbeï kai-na parenta, kau lao Veto, daarop gaf hij 



VERB. BAT. GEN. XLVIII. 22 



