B1MANEESCHE SPRAAKKUNST. 341 



neem op mij, wat de prins bevolen heeft (22.5); e mboda-e suu kai Ma, 

 tundu kai lipi raa-parenta rato, mböda, (ik) draag op het hoofd en op de 

 schouders, wat de prins bevolen heeft (21.9. v. o.), dan kan men desnoods 

 ndai als verzwegen beschouwen, zoodat de zin is: dat, wat ik aanneem (dat, 

 wat de prins bevolen heeft) is, enz., hoewel het gebruik van den vorm hier wel 

 eenigszins vreemd zou zijn, dewijl hij dan gelijkwaardig zou zijn aan de 

 finiete vormen van het werkwoord (bijv. 48.23, enz.). In den zin : ai-na 

 lalehe-lehe-mu ba supu ngdha ro nono nggdmi, ngdha kuu nahu (vgl. § 254), 

 ngdha kuu nggömi, ngdha hiwa nahu, ngdha hiwa nggömi, weest volstrekt 

 niet bezorgd over uw eten en drinken, als ik zemelen eet, zult gij zemelen 

 eten, eet ik fijngestampte rijstkorrels, dan zult gij ze eten, (71.29 en 30), 

 is blijkens de plaatsing van den agens aan dezen vorm niet te denken (het 

 eerste en derde ngdha valt natuurlijk onder § 249 IL). Zoo ook, als het 

 werkwoord intransitief is, bijv. tjowa-na binala mböda ake, dat dier van een 

 mböda liegt (23.15, vgl. 66.3), waarin tjowa-na wel niet verschillen zal in 

 beteekenis met na-tjowa, bijv. in: na-tjowa pala rato ake, deze prins liegt! 

 (21.19. v. o.). Vooral in gedichten wordt wel gebruik gemaakt van een 

 verbaal subst. op deze wijze, bijv. : kanggitja mena-na maraho oi nono ba 

 mango-na wöo, mandede wdli mpara wela-na ba löko mahido, weki-ntjau daa 

 mawdra sarau, tembe ro sambölo, nangi wdri-sore ba madja-na labo rai warawito, 

 zij schreeuAven, vragende om drinkwater, wegens hunnen dorst, eveneens 

 jammeren zij wegens den honger, zij zijn naakt, hebbende geen zonnehoed, 

 saroeng of hoofddoek, zij weenen allerhevigst- uit schaamte, terwijl zij tevens 

 her- en derwaarts ijlen, (88.21 tot 18. v. o.); ngawa-mu ngadji kildb, daa 

 ngawa-mu tobat, gij wilt wel de boeken lezen, maar gij wilt u niet bekeeren 

 (98.13 en 14); na-nggdhi-ku ba ade-na: nahu ake-ra mantjewi lowa, kamöda-na 

 lodja daa mawdra padoma, daa tjaü-na batu nggdhi doü matuwa, enz., hij zegt 

 bij zich zelven, ik ben zeer knap en hij maakt zich het zeilen gemakkelijk 

 geen kompas hebbende en hij wil de woorden van ouderen niet volgen, enz. 

 (101.11 tot 13); kanahu-du weki-na ndai anakoda dae Malönga labo siyapala 

 doü madèse nèfa ro mènga, lodja kai-na ( = lodja-na kai) lopi-na mawaü-ra 

 waru-wönga, enz , als scheepsgezagvoerder werpt zich daeng M. op, terwijl 

 hij een zeer vergeetachtig mensch is, hij zeilt met een schip, dat geheel lek 

 is, enz. (100.41 tot 101.1). Men vergelijke verder N°. XI en XII der teksten. 

 Men zie ook het gebruik der verbale subst. met raa. Zooals deze verbale 

 subst. op de hierboven besproken wijze in de proza- teksten voorkomen, 

 laat zich nog denken, dat ter wille van den nadruk den substan tiefvorm 

 gebezigd wordt, hoewel een finiete vorm ook steeds te gebruiken is, maar 

 zooals zij in de dichterlijke teksten voorkomen, is het moeielijk eene reden 

 te vinden, waarom hun gebruik noodzakelijk zou zijn. Doch niet alleen in 

 poëtische geschriften, ook in meer gewone taal treft men dergelijke verbale 

 subst. aan. Het wordt als minder beschaafd beschouwd, veel gebruik te 



