342 BIMANEESCHE SPRAAKKUNST. 



maken van deze constructie, maar in de spreektaal wordt zij toch wel 

 vernomen, zoo ook in minder goed gestijleerde verhalen. Men zie de volgende 

 zinsneden uit het Kölosch verhaal : dia (Bim. weha) ina-n ra-tongge, padula-na 

 (Bim. kadula-na) masa ha-riwu (Bim. sa-nwu). Ndadi pata angi-n nangi 

 (Bim. labo) ina-n, ndadi waa-n ina-n, zij haalden hunne moeder, die in de 

 tongge was, zij gaven het geld ter waarde van duizend (gulden) terug, zij 

 en hunne moeder herkenden elkander daarop, zij voerden hunne moeder 

 vervolgens mede (111.11 en 12). Er kan wel geen twijfel bestaan of het 

 verbale subst. heeft hier geheel en al dezelfde waarde als de flniete vormen. 

 Men kan dus meestal een verbaal subst. bezigen in plaats van de finiete 

 vormen, al geschiedt dit in den meer beschaafden proza-stijl zeldzaam. 



§ 253. Er bestaan nog eenige woorden, die afgescheiden van de bovenbehandelde regels, 

 steeds eene substantief-constructie vereischen. Hiertoe behoort bijv. wali, niet, 

 waarvan de eigenlijke beteekenis is : niet zijn, zoodat een volgend werkwoord 

 vanzelf als subject moet optreden. Voorts : ai-na, het partikel van den 

 vocatief, het daarmede synonieme kangampu, enz. Voor zooverre deze woorden 

 nog niet in de vorige hoofdstukken behandeld zijn, zullen zij besproken 

 worden in die, welke over de bij- en voegwoorden handelen. 



§ 254. Omtrent de verbale subst. is nog op te merken: 



I. Dat omtrent het gebruik van ba om den agens aan te duiden na een 



transitief werkwoord, dezelfde uitzonderingen voorkomen als bij de finiete 



vormen. (Waar toevallig van het eenvoudige verbale subst. geen voorbeelden 



in de teksten voorkwamen, zijn die met het subst. met ndai en kat genomen) : 



nai sidi, sake-na, tjuwa-tjuwa waa mena masa weki-na mamböto ede, den 



volgenden dag zou, volgens afspraak, ieder van hen allen geld medebrengen 



(29.7, vgl. na-kalösa udja-ku piti-na sa-mena-na doü dei ade rasa toi, de 



lieden uit de dorpen moeten hun (volgens ons spraakgebruik : het) geld 



opbrengen. 14.8 — 7. v. o.); ede-ra hania kai-na tuta-na Ama Kambeyo, 



daarop hief A. K. zijn hoofd op (38.10); sura wdra ndai salöngi kai ntjada 



mböko ama-m, mits er iets zij, waarin uw vader zijn krom kapmes kan 



steken (17.18). Vandaar ook nooit ba gebezigd als weki (als reflexief voornw.) 



of angi het direct object is, vgl. § 214 en 216, als ook 232. I. 



Wati wdra ntjambe-na sangadji Ana-ana, vorst A. a. antwoordde volstrekt 



niet (46.12); ede-ra raho kai-na dowa di ruma Allah (a'dla koha tuta ede, 



daarop bad de schedel tot God (51.18 — 19, vgl. ibid. 10 — 11); irddat aö-na 



ntau nee Allah ta'dla, irddat, dat is: het een wil hebben van God (7.7); ba 



nee ntau wei rahi ede, dewijl de man eene vrouw wil hebben (88.1); ede 



mpara lao kai-na mbako ndai pande ede, daarop ging de timmerman zelve 



(rijst) kooken (52.4 — 5); mai teka liro, ampo nöno-ku, als de zon opkomt, 



moet men het drinken (5.35—36). Vgl. § 232. II. 

 Aanm. Gewoonlijk worden deze werkwoorden als het object vermeld wordt, als transitieven behandeld. 

 Evenwel treft men na ngdha ook wel eens den agens zonder ba aan, al is het object vermeld, 

 bijv. ngdha kuu nahu, ngdha kuu nggömi, enz. (vgl. §252). Men zou hier kunnen denken 



