BIMANEESCHE SPRAAKKUNST 348 



groot geluk is ons te beurt gevallen, dat wij goud gevonden hebben 



»tot aan het eten onzer kinderen en kleinkinderen" (zelfs als onze kinderen 

 en kleinkinderen leven) van de opbrengst daarvan, enz. (62.32 — 33); labo 

 ndai-na makarawi, «met het doen van hem zelven" (terwijl hij zelve het doet, 

 86.20) labo fdre-mu mawaü-ra bini pila-pila mbuwa djompa, terwijl uwe rijst 

 verscheidene schuren vult (27.27—28). 



Maru pala maruku loki, mampabodu futa, loki-ta makangganti, slapen het 

 achterste bewegend, met het hoofd schuddend, terwijl ons achterste beweegt 

 (94.29, hier staat: loki-ta makangganli voor wat zonder nadruk op den agens 

 zoude zijn: kangganti loki, dat is een verbaal subst. als absolutivum, vgl. 



§ 249. IV). Zoo ook te verklaren : nahi upa lela mantjao kèto, 



duwa lela masarènga, duwa lela masanggöbo, vier bladen betel, waarvan de 

 onderste uiteinden verbonden zijn, terwijl twee bladen achterover, twee 



vooroverliggen (4.38 — 39); na-waü-ra sambanta rima wdra-na manenti . 



ladjo sampari, rima kui-na mabonto suwu-na, hij lag uitgestrekt, terwijl zijne 

 rechterhand vasthield (met de rechterhand vasthoudende) het gevest van zijne 

 kris, met de linkerhand zijne wond bedekkende (79.38 en 39); mada nahu 

 marindi, mai vodli, enz., terwijl mijne oogen duister zijn, komt hij bovendien, 

 enz. (73.16). 



Op te merken is nog de volgende zinsnede : indo kapo wddjib di ita mabae 

 kai ade, enz., dat, wat voor ons verplichtend is te weten, enz. (6.19. v. o., 

 vgl. ibid. reg. 23. v. o,), waar de vooropgeplaatste agens van bae kai ade 

 tevens met wddjib in verbinding is gebracht. 



Er bestaat op het hierboven gezegde eene uitzondering, namelijk : wanneer 

 een verbaal subst. afhangt van ede mpara (of ede-ra) en de agens gaat vooraf, 

 dan neemt het verbale woord nooit ma voor zich : ede mpara wai ede dula-na, 

 daarop keerde de oude vrouw naar huis terug (24.22); ede-ra la Dadju lao 

 dula-n, daarop keerde Dadju terug (18.16); enz. De oorzaak van deze 

 afwijking zal wel de volgende zijn. Oorspronkelijk volgt op ede-ra een subst. 

 met ndai (en kat) als praedicaat. Toen ede-ra de eigenlijke beteekenis verloor 

 en eigenlijk een bijwoord werd, is men het ook met een eenvoudig verbaal 

 subst. gaan construeeren (eene substantief-constructie was nu eenmaal voor 

 het taalgevoel noodig), alsof het een bijwoord met den nadruk was, als in 

 § 246. Dewijl nu op een subst. met ndai een voorafgeplaatste agens geen 

 invloed heeft, is dit ook overgegaan op de later ontstane constructie met het 

 eenvoudig verbaal subst. 



Evenzoo kan het direct object, zoo er de nadruk opvalt, vooropgeplaatst 

 worden, waarop dan natuurlijk een passieve vorm volgt (vgl. beneden): 

 ede-ra nangi wdli kai wai ede manfjewi-ntjewi ba supu duwa-na ana-na saraa 

 landa mena ba wai mantau ana siwe ede, daarop weende de oude vrouw 

 wederom zeer hevig, dewijl de » vrouw die het meisje bezat" (moeder van 

 het meisje) hare beide zoons ten eenemale verkocht had, (28.6 — 7), 



