BIMANEESCHE SPRAAKKUNST. 549 



OVER HET GEBRUIK VAN EENIGE ANDERE 

 WOORDSOORTEN ALS WERKWOORD. 



257. Elk eigenlijk subst. kan als werkwoord optreden met de beteekenis van 

 «zijn, wat het subst. aanduidt". In hoofdzinnen nu maakt men in den 

 eersten en tweeden persoon geen gebruik daarvan, maar zegt bijv. nggdra 

 na-ndede-sa, ana nahu pala nggómi döho tolu ake, als het aldus is, dan zijt 

 gij drieën mijne kinderen (60.51) ; lamada ake doü kakai, ik ben een afgezant, 

 met den nadruk op het pers. voornw. (76.20). In den derden persoon 

 evenwel behandeld men de subst., zoo zij als predicaat optreden en er geen 

 nadruk op het voornw. valt, als werkwoorden, bijv. na-waü-du ruu lamada 

 ndai maraka rugi, (vgl. Aanm. I. na de vorige §), het is nu eenmaal mijn 

 lot, schade te lijden (81.7. v. o.); na-tjampu saraa labo ompu ede, hij is neef 

 in den eersten graad met (hij is een neef van) den ouden man (75.25). 

 Het verkorte voornw. van den derden persoon wordt echter dikwijls verzwegen, 

 bijv. sdhe pasaka nggömi-ro, zijn het buffels, die gij geërfd hebt? (50.10). 

 In nevenzinnen, welke met nggdra, indien; pai-(sa), gesteld dat, aanvangen, 

 kan ook in den eersten en tweeden persoon het verkorte voornw. gebezigd 

 worden. Het eenige voorbeeld in de teksten is 108.10 en 11 : pai ku-djdra, 

 ntoi waü-du nggero; pai ku-lopi, ntoi waü-du sela-n, gesteld ik ware een paard, 

 dan zou ik (of: het) reeds lang mager zijn, gesteld ik ware een schip, dan 

 zou het reeds lang uit elkander zijn. In den dertien persoon kan ook hier 

 het verkorte voornw. uitgedrukt, of verzwegen worden, bijv. nggdra na-siwe-si, 

 indien het eene vrouw is (14.15. v. o.); nggdra na-rnöne-sa, indien het een 

 man is (14.14. v. o.); nggdra djdra rangga-sa, indien het een hengst is 

 (14.14. v.o.). 



Voorbeelden van den conjunctief van een als werkwoord gebezigd subst. 

 zijn : na-salaka mpowa-ku kombi, na-pdhu marakani-ku kombi, sama mena mpa 

 lösa-na, hetzij het eenvoudig (onbewerkt) zilver is, hetzij het in de gedaante 

 van geraad (bewerkt zilver) is, evenveel wordt er (als zakat) van beide 

 opgebracht (9.2. v. o.) ; watja tuta, bê-bè-na mpara tuia, na-deri-ku kompe 

 fiko, het hoofd wasschen, al wat hoofd is, hetzij de nek, hetzij de rand van 

 bet oor (11.15 — 16. De verkorting kompe fiko voor na-kompe fiko-ku heet 

 geoorloofd te zijn). Men vergelijke het gebruik van den conjunctief bij subst. 

 in het Jav. In de gevallen, waarin de taal bij een gewoon werkwoord de 

 substantief-constructie eischt, bezigt men, zoo een eigenlijk subst. als praedicaat 

 optreedt en een voornw. van den eersten of tweeden persoon het subject is, 

 dezelfde constructie als in een linieten zin, bijv. na-nggdhi-ku ada pasaka-na 

 nggömi döho ake, zij zeide. dat gijlieden hare erfslaven waart 40.21). Dit- 

 zelfde heeft plaats, zoo een ander subst. als subject fungeert, bijv. na-nggdhi-ku 

 doü siwe mena marasodi-na ede, zij zeide, dat degenen, die haar ten huwelijk 



