BIMANEESCHE SPRAAKKUNST. 359 



geneigd zijn het laatste ra als zoodanig te beschouwen, en te denken aan 

 ari, buiten, v. d. buiten iets zijn, het wordt evenwel steeds uitgesproken met 

 den nadruk op de voorlaatste lettergreep en hoewel dit geen bepaald beletsel 

 is om de laatste lettergreep als oorspronkelijk een nadrukswoord te zijn te 

 beschouwen, maakt dit het evenwel zeer onzeker. 



e. Malai, bijzonder, erg, van lai, ander, steeds met ma achter het bepaalde 

 woord: na-ddra malai-ku ade-ku, «mijn hart heeft'* (ik heb) bijzonderen (ergen) 

 honger (43.22); na-nae malai-ku tjilaka-na, »hun ongeluk" (hunne ongeluk 

 aanbrengende eigenschap) is bijzonder groot (64.21); wdra sa-buwa lewi, 

 na-mbèto malai-ku isi-na, er was een tuin, «waarvan de inhoud bijzonder 

 veel was" (waar bijzonder veel in was, 65.34). Het wordt dikwijls met ipi 

 verbonden : na-ipi malai-ku tjaü ro pili ade-ku labo wei pande, ik bemin zeer 

 bijzonder en heb verlangen naar de timmermansvrouw (50.23) ; na-ipi malai-ku 

 hera ade-na, hij verwonderde zich bijzonder (42.8). 



f. Lalo, (vgl. Mal. terlalu), steeds achter het bepaalde woord, doch zonder 

 ma: ta-mbadju kakubi lalo-ku, gij moet het zeer fijn stampen (4.21) ; na-wdra 

 lalo kai-ku ode labo wei sangadji Ana-ana, bij was zeer verliefd op de vrouw 

 van vorst A. a. (45.42). Het wordt zeer dikwijls met ipi of ntjewi verbonden: 

 na-ipi lalo nggdri-na lampa-na ede, «zeer levendig was zijn gang" (hij ging 

 met een zeer grooten stoet, 77.42) ; ta-ai-na dja pana-pana ipi lalo, wees toch 

 niet al te ongeduldig (47.9); ede-ra kapöro kai ba ruma-ta mantjewi-ntjewi 

 lalo labo djuru kuntju, vervolgens werd de vorst zeer toornig op den sleutel- 

 bewaarder (60.19). 



g. Saraa, eigenlijk: éénmaal, en vandaar: ten eenemale, zeer: na-waü-du 

 rindi saraa mbli ede, de zee was ten eenemale duister (70.25); na-waü-ra 

 ndeu saraa ba howi sarumbu-m ake, uw lichaam baadt geheel en al «door" 

 (in) 't zweet (36.25 — 26). Ook het synonieme sa-kdli kan aldus gebezigd 

 worden: wati-du sa-kdli-kdli lowa-mu tjampo, gij kunt u in het geheel niet 

 meer (met uwe vrouw) vereenigen (52.27). Deze woorden staan nooit in 

 samenstelling met het woord, dal zij bepalen. 



h. Póda, waar, werkelijk, wordt ook, evenals het Jav. lemen, gebezigd om 

 een hoogen graad aan te duiden : taho póda weki-na, het is zeer goed (bijv. 

 72.25); na-sawai pöda-ku karöku tjilaka ede, die ongeluksvlieg is zeer slecht 

 (73.19): na-dara póda ade-ku, ik ben zeer hongerig (42.23); wati pöda-pöda 

 ngawa-n tarima, zij wilde volstrekt niet goedvinden, enz. (61.3); (ana) madri-dri 

 póda, de jongste (zoon, bijv. 55.9, ook alleen beteekent madri-dri reeds: de 

 jongste). Ook wordt póda wel met ipi of ntjewi verbonden: wdra sa-buwa 

 doü mpanga ede, na-ipi pöda-ku nae neè-n, er was één der dieven, die 

 buitengemeen begeerig was (59.27); wdra sa-buwa doü-na mantjewi póda dahu, 

 er was één van hen, die zeer bevreesd was, (één van hen was zeer bevreesd, 41.8). 



i. Romo, recht en vandaar ook: juist, waar, en dus synoniem van póda, 

 wordt vooral bij de ontkenning gebezigd: wali romo-romo ngawa-na kawei 



