360 BIMANEESCHB SPRAAKKUNT. 



ba ruma-ta, zij wilde volstrekt niet door den vorst tot vrouw genomen worden 

 (58.9 — 10); wati romo iyu-ku hina ba ruwi rangga sarumbu-ku, ik voelde 

 volstrekt niet, dat de bidara-dorens mijn lichaam raakten (19.7). Ook dikwijls 

 ter versterking bij imperatieven gebezigd: kapu-kapu romo-pu sanuru-mu ede, 

 midi romo di kontu nahu ake, houd je bek goed dicht, blijf heel stil achter 

 mij staan (37.24). 



Zeldzamer wordt het ook met andere woorden, welke een hoogen graad 

 uitdrukken, verbonden: raa-kanta kai ba Allah ta'dla na-arira romo mei ji, wat 

 God verboden heeft, bemint (gij) zeer (104.17). 



k. Mantjóki, erg, van ntjöki, Mal. sukar, steeds met het prefix ma, vgl. 

 § 60: na-ndiha mantjöki-ku nika ede, de bruiloft is erg druk (26.26). 



Nog andere woorden kunnen hiertoe gebracht worden, als bijv, ndiha 

 (druk, levendig) in: na-tjuwa nangi ndiha-ra, zij weenden hevig (65.1); taho 

 als in : na-bini taho-ku dipi, de mat was geheel vol (69.4) ; ndake en ndede 

 als bepaling van lalo (en dan steeds vooraan): ntjöki mandake-ndake lalo, 

 het dus erg ellendig zijn (70.30) ; au-tji nee ntanda kai-ta lamada mandede- 

 ndede lalo, waarom kijkt gij mij zoo aan? (73.32 — 33). 



Omtrent de overige woorden, welke als adverbium gebezigd, onder de 

 bijwoorden van graad gebracht kunnen worden, is het volgende op te merken. 

 »Een weinig, eenigszins" wordt uitgedrukt door toi: ba bau si da ila ioi 

 kai-mu isi mada-m, waarom hebt gij uwe oogappels (uwe oogen) niet een 

 weinig open gedaan (32.13); sura mu-kasi toi ade-mu labo nahu, mits gij 

 een weinig medelijden met mij hebt (48.22); nde pala ku-raho toi tempo saraka 

 nai sidi, maar ik verzoek eenigszins, (ik heb een klein verzoek) om uitstel 

 tot morgenochtend (36.5). Vgl. ook het gebruik van toi bij den imperatief, 

 § 235. Wordt evenwel bepaaldelijk «weinig" bedoeld, dan bezigt men saloi : 

 kura saloi upa uwa, weinig minder dan veertig duiten (10.2). 



» Bijna", wordt uitgedrukt door het verbun) nee: na-neè-ra bini pöo ede ba 

 arupiya, de bamboe was bijna vol guldens (24.20) ; ook wel door ambi, bijv. 

 kala na-ambi mpoka ro dumpu-ra, de pen is bijkans stuk en stomp (79.23, 

 vgl. § 283). 



»Meer" wordt uitgedrukt door ntjewi, zoo er een bepaald getal op volgt: 

 na-ntjewi upa kaki dèse-na, het was meer dan vier voet hoog (52.40) ; nggdra 

 na-ntjewi sara sa-mpuru lima nai, indien het meer is (langer duurt) dan tien 

 dagen (10.30); ook attributief gebezigd: ana sangadji döho mantjewi ratu, de 

 meer dan honderd vorsten (78.5). Anders bezigt men het deelwoord van 

 rada, overtreffen : na-busi-o marada oi, na-neyo marada wolo, het zij koud 

 meer dan water (kouder dan water), licht meer dan kapas (lichter dan kapas, 

 16.8. v. o.); ai-na katöku kanae-mu eli~mu marada eli ina ro ama-mu, doe 

 uwe stem niet hard en luid zijn meer dan die uwer ouders (doe uwe stem 

 niet harder en luider zijn dan die uwer ouders 9.4 — 5) ; sandaka-pu iha ngdra-mu 

 marada sandaka-mu niau mu, zorg »voor het bederven van" (dat niet bederft) 



