BIMANEESCHE SPRAAKKUNST» 365 



hetzij het perfeotum uitgedrukt is of niet. Voorb. waü-du dra pala ndai-mu 

 watu do woro? Nggdhi kai la Kalai: iyo, dra-du ndai-ku, zijt gij nu uit het 

 doodenrijk (hier) terug? Kalai sprak: ja, ik (of: ik zelve) ben (hier) terug 

 (23.12); e Ama Kambeyo! Ama Kambeyo-e! dra wdli-du Ama Metjo aka-e, 

 A. K. ! A. K.l hij is er weer A. M. ginds! (ginds is de tijger, A. M. weer, 

 38.22 — 23). In het eerste voorbeeld laat zich nog »hier" invoegen, in het 

 tweede evenwel niet. Voorbeelden van tja-dra zijn: hori tja-dra ndake-pu, 

 laat hem aldus los naar mij toe (lever hem aldus uit aan mij! 37.39); lao 

 waa weya-pu pabule nee kalei tja-dra kai-mu, ga hem eene draagstoel brengen, 

 opdat gij hem daarmede herwaarts draagt (74.27). Op te merken is nog 

 de uitdrukking: tjdra-pudu, geef op! dat is: tja-dra mpudu (vgl. § 235) met 

 verzwijging van mbeï. 



Door middel van tja worden nog bijwoorden afgeleid van de namen der 

 windstreken, bijv. bate tja-do, bate tja-da-na, hem zuidwaarts (en) noordwaarts 

 werpende (54.40 en 41). Bij deze woorden geldt hetzelfde, wat boven vermeld 

 is, indien het bepaalde woord eene beweging van het subject aanduidt ; ntjai 

 malao ele ede, de weg, die oostwaarts gaat (97.6); na-waü-ra ipi hompa 

 ade-ku marai lao di, ik ben zeer vermoeid [geworden] door het westwaarts 

 rennen (37.10—11). 



In samenstelling staan ook steeds: ulu, vooraan, het eerst en kento, 

 achteraan, het laatst: malampa ulu sangadji, enz., hij die vooraan ging (was) 

 vorst, enz. (77.59); ndawi-ku ndai malampa ulu weya daha-ta, vgl. § 148. 

 Oorspronkelijk zijn het substantieven, ulu is in het Bim. evenwel alleen als 

 deelwoord of adverbium in gebruik (vgl. § 264); kento moet verwant zijn 

 met kontu, rug, en kèto, staart, het is eveneens alleen als deelwoord of 

 adverbium in gebruik. 



Zonder praepositie, doch niet in samenstelling staan gewoonlijk: wdna, 

 rechts en kut, links: na-api-ku ba nasi kui wdna, de vogels omgaven hem 

 links en rechts (82.5. v. o.). Men zegt evenwel ook: kadöho-du watu wdna-na 

 Mayang-Mavgure, men deed hem zitten aan de rechterzijde (of: rechts) van 

 M. M. (68.13). Ook worden deze woorden gebezigd in den zin van »naar 

 rechts, nnar link*", bijv. na-tambdri kui, na-tambdri wdna, hij wendde zich 

 links en rechts (58.24). Wdna is eene verkorting van * kawdna, welken 

 vorm het woord nog in de taal van Sumba heeft en waarvan het Mal. 

 kanan, enz., eene andere verkorting is, kui is = Mal. kiri = Mak. kairi, 

 alleen dit laatste bevat dus in de k een overblijfsel van een prefix of woord, 

 waarvan de waarde wel oorspronkelijk zal gelijk geweest zijn aan de nog 

 in het Mal. gebruikelijke praepositie ka. 



Als bijwoorden kunnen soms ook beschouwd worden: sa-bae, aan (of: 

 van) ééne zijde; sa-bae-bae, aan elke zijde, bijv. ntjai uma-mu hengga-pu 

 sa-bae, open uwe huisdeur aan de eene zijde (51.18); volgt evenwel nog een 

 subst. op deze woorden, dan gaat meestal watu vooraf : na-kambata ro paiya-ra 



